آیا ریاضیات سبب تقویت مهارت در تصمیم‌گیری می‌گردد؟
آیا ریاضیات قادر به پرورش جنبه‌های اخلاقی در زندگی می‌گردد؟
فرضیه‌های تحقیق:
از نظر اندیشمندان، ریاضیات سبب تقویت مهارت در تفکّر منطقی می‌گردد.
از نظر اندیشمندان، ریاضیات سبب تقویت مهارت در حل مسأله می‌گردد.
از نظر اندیشمندان، ریاضیات سبب تقویت مهارت در تصمیم‌گیری می‌گردد.
از نظر اندیشمندان، ریاضیات قادر به پرورش جنبه‌های اخلاقی در زندگی می‌گردد.
اهداف تحقیق
۱-۵-۱٫اهداف علمی:
- ارائه‌ راهکارهائی که توسط آن‌ ها بتوان طرز تلقی ها، ادراک و تصمیم سازی‌های فراگیران را در عرصه‌ی ریاضی شکل دهی و هدایت کرد.
- ارائه‌ اطلاعاتی جالب از ریاضیات تا فراگیران برای ریاضیات ارزش قائل شوند و به کارآیی آن در جریان زندگی و پرورش نیروی تفکر و استدلال و تحلیل واقف شوند.

- ارائه‌ پیشنهاداتی به فراگیران تا نسبت به قابلیت‌ها و ظرفیت‌های خویش در انجام تکلیف‌های ریاضی و موقعیت‌های مختلف حل مسأله اعتماد و اطمینان یابند. تا جایی که کار و تلاش در ریاضی برای آنان همچون عملی رضایت بخش و مسرت آفرین درآید.
۱-۳-۲٫اهداف کاربردی:
- استفاده از نتایج این تحقیق در عمومی کردن علم ریاضی.
- کمک به معلمان و همه‌ی کسانی که به گونه‌ای در امر تعلیم و تربیت دخیل هستند جهت یافتن روش‌ها و شیوه‌های بهتر شناسایی فواید آموزش ریاضیات.

روش تحقیق:
شیوه و روش کار برای تدوین این رساله، روش کتابخانه‌ای است و از آن جا که این پژوهش رویکرد توصیفی- تحلیلی دارد و به دنبال تبیین است؛ نوعی روش تحقیق کیفی می‌باشد که از طریق استخراج مطالب، به صورت فیش برداری از منابع و کتب معتبر به توصیف، تحلیل و استنباط موضوع پرداخته است؛ به عبارت دیگر، فهرستی از کتاب‌هایی که در ارتباط با موضوع تألیف شده بودند، از طریق اینترنت و دیگر رسانه‌ها تهیه گردید، سپس با تهیه‌ی این کتب و همچنین با بهره‌گیری از تحلیل‌های برخی اندیشمندان، یادداشت‌هایی را به صورت فیش برداری استخراج نموده و با تنظیم ودسته بندی موضوعی، فیش‌ها را در کنار هم قرار داده و با تأمل درباره‌ی آن‌ ها به نگارش درآمده است و سرانجام این تحقیق در پنج فصل سامان یافت.

محدودیت‌های تحقیق:
چون موضوع از گستردگی فراوانی برخوردار بود و در هر کتاب به گونه‌ای متفاوت به تفسیر آن پرداخته شده بود، این نیاز حس شد که زمانی اضافی جهت سازماندهی مطالب و ارتباط دادن موضوع‌های مختلف به یکدیگر در قالب چارچوبی معنادار در نظر گرفته شود و این امر منجر به کندتر شدن فرایند تحقیق می‌گشت.
فصل دوم
آشنایی با مفاهیم
یادم هست که در دوران دانش‌آموزی، علاقه‌ی خاصی به قضایا و فرمول‌های ریاضیات و هندسه داشتم (هنوز هم دارم!). هر مسأله‌ی قشنگی که می‌دیدم یادداشت می‌کردم و اصلاً سرم برای اینجور کارها درد می‌کرد. در هر محفلی همیشه چندتایی مسأله‌ی ریاضی قشنگ در ذهنم آماده داشتم؛ برای سنین مختلف از خردسالان و نونهالان گرفته تا سطح دانشگاه! اوایل فقط برایم نوعی علاقه و سرگرمی بود؛ ولی پس از مدتی احساس کردم که ظرایف و نکات دقیقی که در اثر این فرمول‌ها و قضیه‌های ریاضیات و هندسه بدان دست می‌یابم، دارد روی دیدگاهم راجع به زندگی اثر می‌گذارد. یادم هست که با همکلاسیهامان چقدر بحث می‌کردیم و من احساس می‌کردم که این فرمول‌ها و قضیه‌ها نه فقط روی درک ریاضیات و هندسه، که حتی در بینش فلسفی هم تأثیر می‌گذارد. احساس می‌کردم که اگر کسی این مفهوم‌ها را عمیقاً درک کند، دنیا را یک جور دیگر نگاه می‌کند. از طرفی، این قضیه‌ها نردبانی بود برای رفتن به مفاهیم بالاتر، حل مسائل مشکلتر و دیدن دنیا از زاویه‌ای دیگر. انگار آدم همه چیز را با تار و پودش می‌بیند؛ و صد البته من هرگز نتوانستم مقدار زیادی از این مسیر وسوسه انگیز بی انتها را طی کنم. حالا با حسرت به فرصت‌های از دست رفته‌ی پشت سر خودم نگاه می‌کنم، آهی عمیق می‌کشم و از شما می‌پرسم: «راستی، دوست نداری دنیا را یک جور دیگر نگاه کنید؟!» (حاجیانی، ۱۴،۱۳۸۷)
نظریات فراوانی در رابطه با مطالعه‌ی ریاضیات وجود دارد که می‌تواند در دیدگاه شما مؤثر واقع شود؛ پس باهم می‌خوانیم.
۲-۱٫ ادبیات تحقیق
۲-۱-۱٫ مهارت تفکر:
یکی از ویژگی‌های منحصر به فرد انسان در میان تمامی موجودات زمین برخورداری از نیروی تفکّر و مسئولیت ناشی از آن می‌باشد. زیرا با وجود تفکر و برخورداری از نیروی اراده و تصمیم گیری، مسئولیت
انتخاب و عمل بر عهده‌ی انسان گذاشته شده است و به هر میزان که بتوان از قدرت تفکر استفاده کرد، به همان نسبت پیشرفت، بهبود و رضایت در وضعیت زندگی انسان شکل می‌گیرد.
اهمیت فکر و تفکر به حدی است که خداوند متعال بارها در قرآن کریم تأکید و تکرار نموده و از انسان استفاده از قدرت فکر، عقل و تعقّل را خواسته است.
تفکر فرایند شناختی است که در درون ذهن یا فعالیت‌های مغز پدید می‌آید. دیویی تفکر را جریانی مشتمل بر دو مرحله‌ی زیر می‌داند:
الف) مرحله‌ی ابتدایی: مرحله‌ی شک و ابهام است و زمانی است که انسان با یک موقعیت پیچیده روبرو و در صدد یافتن پاسخ مناسب برای آن است.
ب) مرحله‌ی انتهایی: در این مرحله فرد از شک در آمده و به نتیجه و جواب دست یافته است.
تفکر سازمان دادن و تجزیه و تحلیل و در نهایت ترکیب عوامل گوناگون با یکدیگر است. بدین ترتیب فرد متفکّر یا اندیشمند با نگریستن به پدیده‌ها و امور جاری زندگی و تجدید نظر مجدد درباره‌ی آن‌ ها چیزهایی را می‌بیند که مردم معمولی نمی‌بینند. به بیان دیگر، فرد متفکّر می‌تواند از منابع و امکانات موجود ترکیبی بسازد که دیگران قادر به آن نیستند. (خورشیدی، ۱۳۹۰، ۹ و ۱۰)
برخی از ویژگی‌های افراد متفکر:
۱- تلاش می‌کنند در هر قدم هیچگونه اشتباهی رخ ندهد.
۲- هیچ چیز را به سادگی و بدون تفکر، نه می‌پذیرند و نه رد می‌کنند.
۳- نسبت به مسائل دید وسیع و دقیق دارند.
۴- با ذهن باز و متفکّرانه نسبت به مسائل اظهار نظر می‌کنند.
۵- قدرت تشخیص و تمیز درست از نادرست را دارند.
۶- گوینده‌ای متفکر و منطقی و شنونده‌ای فعالند.
۷- به همه‌ی جوانب یک موضوع مسأله توجه دارند.
۸- در حل مسأله تمرکز و حواس بیشتری از خود نشان می‌دهند.
۹- همواره کنجکاو بوده و در جستجوی اطلاعات جدید و نو هستند.
۱۰- مثبت نگر و پر انرژی هستند. (همان کتاب، ۱۲-۱۸)

: ارزش دفتری سرمایه شرکت
جدول شماره ۱-۱- معرفی متغیرهای مورد بررسی پژوهش

فصل دوم
پیشینه تحقیق
۲-۱- مقدمه
هر تحقیق و پژوهش علمی‌ که صورت می‌گیرد، بر پایه‌ها، ارکان و نتایج مطالعات و تحقیقات پیشین استوار است، این فصل مشتمل بر اطلاعات مهم و مربوط به تحقیق است که خواننده را با مطالعات، تحقیقات و نوشته‌های دیگران در این زمینه آشنا می‌کند و ابعاد جدیدی برای گسترش مطالعات و تحقیقات بعدی فراهم می‌سازد و از آنجا که اساس یک تحقیق علمی به فراهم سازی هرگونه آگاهی در حوزه موضوع تحقیق استوار است لذا فصل مذکور نشانه‌ای از چگونگی مهارت و احاطه دانش محقق از موضوع مورد مطالعه است (خاکی ۱۳۸۸، ۱۶۵). به موقع بودن یکی از مهمترین ویژگی‌های کیفی اطلاعات مالی محسوب می شود. به موقع بودن به این مفهوم است که اطلاعات باید در کوتاه ترین زمان و به سریع ترین شکل ممکن در دسترس استفاده کنندگان قرارگیرد. هر چه فاصله زمانی بین پایان سال مالی و تاریخ انتشار صورت‌های مالی واحدهای تجاری کوتاه‌تر باشد، سودمندی حاصل از صورت‌های مالی حسابرسی شده سالانه واحدهای تجاری افزایش می‌یابد. افزایش فاصله زمانی بین پایان سال مالی و تاریخ انتشار صورت‌های مالی، احتمال فاش شدن اطلاعات به نفع گروهی از استفاده کنندگان و به زیان سایرین را افزایش می‌دهد.

۲-۲- مفهوم سود
مقوله سود در مباحث حسابداری و مالی با توجه به بحث کیفی آن و همچنین بعنوان ابزاری برای تصمیمگیری از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است همچنین با مروری بر تاریخچه و ادبیات کهن دانش حسابداری در می‌یابیم که کمتر مفهوم یا پدیده‌ای، همانند سود مورد بحث و منازعه فراگیر بین تئوریسین‌ها و متفکران حسابداری و طبقات مختلف حرفه حسابداری و مالی قرار گرفته است. اگر چه مفهوم تعهدی سود به عنوان یک ابزار بنیادی با انتقادهایی مواجه است اما از دیدگاه اطلاعاتی، این مفهوم بیانگر نتیجه فعالیت یک شرکت از دیدگاه حسابداری و مالی می‌باشد. بر اساس فرضیات «بازار کارا»^[۱۴] و همچنین تحقیقات انجام شده مشاهده می‌شود که سود حسابداری بار و محتوای اطلاعاتی دارد. محاسبه سود حسابداری بعنوان معیاری برای ارزیابی عملکرد شرکت‌ها و یا اطلاعاتی که در محاسبه آن لحاظ می‌شود، توسط حسابداران حرفه‌ای و تحلیل‌گران و مفسران مالی همواره مورد تاکید قرار داشته است.
اهداف مشخص گزارشگری سود را به شرح زیر می‌توان برشمرد:
استفاده از سود به عنوان معیاری برای اندازه‌گیری کارایی مدیریت.
استفاده از مبالغ تاریخی سود (بنا به اصل بهای تمام شده) برای پیش‌بینی‌های آتی سود شرکت و توزیع سود سهام درآینده.
استفاده از سود بعنوان معیاری برای اندازه‌گیری دستاوردها و همچنین نشانه‌ای از تصمیمات آتی مدیریت.
استفاده از سود بعنوان مبنایی برای تشخیص مالیات.
استفاده از سود برای بررسی و ارزیابی قیمت محصولات واحدهایی که مشمول قیمت‌گذاری می باشند.
استفاده از سود جهت تخصیص منابع توسط اقتصاددانان .
پژوهشگران و محققین حسابداری اظهار داشته‌اند که «سود حسابداری» مبتنی بر میثاق‌ها و قواعدی است که بایست منطقی و با یکدیگر هماهنگ باشد. اگر چه این قواعد و میثاق‌ها احتمالاً انعکاسی از مفهوم «سود اقتصادی» نباشد. به هر صورت مفاهیمی نظیر «تحقق درآمد»، «تطابق» ،«حسابداری تعهدی» و «تخصیص بهای تمام شده» را تنها می‌توان بر اساس قواعد دقیق تعریف کرد زیرا این مفاهیم در دنیای واقعی همتایی ندارند و درک شواهد غیرعینی نیز کار دشواری است .
در بیانیه شماره یک هئیت استانداردهای حسابداری مالی (FASB.1)^[15] فرض شده‌است که سود حسابداری معیار خوبی برای ارزیابی عملکرد واحد انتفاعی است و می‌تواند برای پیش‌بینی گزارشات آتی مورد استفاده قرار گیرد. دیگر صاحبنظران بر این اعتقادند که سود حسابداری از لحاظ کلی، اطلاعاتی مربوط درباره مدلهای تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران و اعتباردهندگان محسوب می‌شوند .
طبق رویکرد سنتی ارزشیابی دارایی‌ها و بدهی‌ها تنها در صورتی که منتج از معاملات، عملیات و سایر رویدادهای مالی باشد مبنای ثبت قرار می‌گیرد. در سطح معانی، سود بعنوان معیار کارایی شرکت محسوب می‌شود. همچنین با مباحث مطرح شده در رابطه با مفهوم سود در سطح ساختاری و معانی و رفتاری آشنا خواهیم شد. لازم به ذکر است که هنوز متفکران حسابداری به تعریف جامعی که مورد توافق همگان باشد نرسیده‌اند. در زیر مفاهیم متفاوت سود در سه سطح مورد بررسی قرار می‌دهیم:
۲-۲-۱ مفهوم سود در سطح ساختار (قواعد و تعاریف)^[۱۶]
حسابداران سود حسابداری را معیاری برای تفسیر رویدادهای دنیای واقعی(سود اقتصادی) می‌دانند اما معمولاً اصول و قواعد حسابداری بر مفروضاتی بنا شده‌اند که ممکن است با پدیده‌های دنیای واقعی یا با آثار رفتاری مرتبط نباشد. پس سود گزارش شده توسط شرکت‌ها محصول نهایی استفاده از روش‌های متفاوت حسابداری می‌باشد که بیانگر نتیجه فعالیت‌های شرکت می‌باشد. برخی از پژوهشگران بر این عقیده‌اند که استفاده‌ کنندگان از گزارش سود بایست توجه داشته باشند که تنها در صورتی سود حسابداری قابل درک و استفاده است که نحوه اندازه‌گیری و قواعد عملیاتی مربوط به آن نیز روشن باشد.
۲-۲-۲ مفهوم سود در سطح معانی ( ارتباط با واقعیت های اقتصادی)^[۱۷]
طبق این سطح، سود یکی از مفاهیم اقتصادی است که حداکثر کردن آن تحت شرایط معین ساختار بازار، تقاضا برای محصول و اقلام بهای تمام شده ورودی مورد بحث قرار می‌گیرد. در این جا سود به عنوان معیار کارایی در نظر گرفته می‌شود. عملیات کارآمد واحد انتفاعی بر جریان جاری سود سهام و همچنین بر به کارگیری سرمایه برای تامین جریان آتی سود سهام اثر می‌گذارد. بنابراین تمام سهامداران به ویژه سهامداران عادی به کارایی مدیریت علاقه‌مند می‌باشند. هدف اندازه‌گیری کارایی واحد انتفاعی در بیانیه شماره یک هیئت استانداردهای حسابداری مالی به شرح زیر انعکاس یافته است: «گزارشگری مالی باید اطلاعاتی را درباره عملکرد مالی واحد انتفاعی طی دوره مالی ارائه کند». یکی از مفاهیم تفسیر شده از واژه کارایی معرف توان نسبی واحد انتفاعی در به دست آوردن حداکثر محصول از مصرف مقدار معینی از منابع و یا تحصیل مقدار معینی محصول از مصرف حداقل منابع و یا ترکیب بهینه منابع در قبال تقاضا و قیمت معین برای محصولات به نحوی است که موجب تحصیل حداکثر بازده برای مالکان شود، می‌باشد. ضمناً کارایی به هدف واحد انتفاعی نیز بستگی دارد.
۲-۲-۳ مفهوم سود در سطح عمل (نحوه استفاده از آن توسط استفاده کنندگان)
مفاهیم سود در سطح عمل به فرآیندهای تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران و اعتباردهندگان، واکنش قیمت اوراق بهادار در بازار سرمایه نسبت به سود گزارش شده، تصمیمات مدیریت درباره مخارج سرمایه‌ای و واکنش مدیریت و حسابداران نسبت به سود مربوط است. بدین ترتیب از سود به عنوان وسیله‌ای جهت پیش‌بینی استفاده می‌شود. در بیانیه شماره یک هیئت استانداردهای حسابداری مالی آمده‌است که سرمایه‌گذاران، اعتباردهندگان و سایر استفاده کنندگان علاقمندند که خالص جریان ورود وجه نقد به واحد انتفاعی را در دوره‌های آتی مورد ارزیابی قرار دهند، اما غالباً سود را برای ارزیابی توان سودآوری، پیش‌بینی سودهای آتی و یا ارزیابی ریسک سرمایه‌گذاری یا اعطای وام و اعتبار به واحد انتفاعی مورد استفاده قرار می‌دهند. بنابراین فرض بر این است که ارتباطی بین سود گزارش شده و گردش وجوه نقد، شامل توزیع وجه نقد در بین سهامداران، وجود دارد. تحقیقاتی در این زمینه انجام شده‌است که نشان می‌دهد سودهای گذشته محاسبه شده بر اساس ارزش‌های تاریخی، در مقایسه با سودهای گذشته محاسبه شده بر اساس ارزش‌های جاری، به منظور پیش‌بینی ارزش‌های آتی مناسب‌تر است. ضمناً سودهای محاسبه شده به دو روش بالا، نسبت به سودهای محاسبه شده بر مبنای ارقام تعدیل شده به واسطه تغییر سطح قیمت‌ها مرجح می‌باشد.

ابزار جمع آوری داده‌ها
کلیه اطلاعات مربوط به این پژوهش به وسیله آزمونهای کتبی که توسط خود آزمودنیها تکمیل شده جمع آوری شد. در این بخش به معرفی آزمونهایی پرداخته شده که برای ارزیابی فرضیه های تحقیق به کار برده شده اند.

الف)آزمون باورهای هوشی
برای ارزیابی باورهای هوشی از پرسشنامه ای که به وسیله بابایی (۱۳۷۷) ساخته شده است استفاده شد. این پرسشنامه شامل ۱۴ سوال می باشد. از تعداد ۱۴ سوالی که برای باورهای هوش در نظر گرفته شده است.
روش نمره گذاری
دراین پرسشنامه تعداد ۵ سوال شامل سوالهای ۱۴٫۶٫۵٫۴٫۲ به منظور ارزیابی باور هوش جوهری و تعداد ۹ سوال شامل سوالهای ۱۳٫۱۲٫۱۱٫۱۰٫۹٫۸٫۷٫۳٫۱ برای سنجش باور هوشی افزایشی در نظر گرفته شده است.
روایی و پایایی پرسشنامه
حجازی و همکاران(۱۳۸۷) جهت سنجش روایی پرسشنامه مذکور از روش تحلیل عاملی استفاده کردند و روایی این مقیاس را مطلوب گزارش کردند و پایایی آن را به روش آلفای کرونباخ ۸۲/۰ گزارش کردند. در تحقیق بابایی ضریب پایایی بدست آمده از طریق آلفای کرونباخ ۶۹۵۱/۰=a و آلفای استاندارد شده برابر ۷۲۴۶/۰ می باشد. در تحقیق دیگری که توسط آچاک (۱۳۸۲) انجام گرفته ضریب پایایی به روش آلفای کرونباخ ۸۶/۰ و آلفای استاندارد شده برابر ۸۶/۰ بود.
در پژوهش حاضر نیز پایایی مقیاس با بهره گرفتن از روش آلفای کرونباخ ۶۶/۰ محاسبه گردید.
ب)آزمون عزت نفس روزنبرگ
آزمون عزت نفس روزنبرگ دارای ۱۰ ماده است که پاسخ موافق به هریک از عبارت های ۱ تا ۵ نمره ۱+ و پاسخ مخالف به هریک از عبارتهای ۱ تا ۵ نمره ۱- و پاسخ موافق به هریک از عبارتهای ۶ تا ۱۰ نمره ۱- و پاسخ مخالف به هریک از عبارتهای ۶ تا ۱۰ نمره۱+ دریافت می کند. جمع جبری نمرات بالاتر از صفر نشان دهنده عزت نفس بالا و نمره کمتر از صفر نشان دهنده عزت نفس پایین است . نمره ۱۰+ نشان دهنده عزت نفس خیلی بالا و نمره ۱۰- نشان دهنده عزت نفس خیلی پایین است.
پایایی و روایی مقیاس
در پژوهش ﻣﺤﻤﺪ ﭘﻮﺭ ﺍﺻﻞ ﻭ ﻫﻤﻜﺎﺭﺍﻥ، ۲۰۰۷، ﺿﺮﻳﺐ ﻫﻤﺒﺴﺘﮕﻲ ﭘﻴﺮﺳﻮﻥ ﻧﻤﺮﺍﺕ ﻋﺰﺕ ﻧﻔﺲ ۳۱ ﺩﺍﻧﺶﺁﻣﻮﺯ ﺑﺎ ﻓﺎﺻﻠﻪﻱ ﺯﻣﺎﻧﻲ ﺩﻭ ﻫﻔﺘﻪ ۸۲/۰ ﻭ ﺁﻟﻔﺎﻱ ﻛﺮﻭﻧﺒﺎﺥ ﺑﺮﺍﻱ ﺗﻮﺍﻓﻖ ﺩﺭﻭﻧﻲ ﺍﻳﻦ ﺍﻧﺪﺍﺯﻩﮔﻴﺮﻱ۸۹/۰ ﺑﻪ ﺩﺳﺖ ﺁﻣﺪ. رجبی و کارجوکسمایی (۱۳۹۰) در مطالعه خود جهت تایید مدل عاملی نسخه فارسی این مقیاس بر روی ۱۲۹دانشجو (۷۴ پسر و ۵۵ دختر) از بین دانشجویان سال اول ساکن در خوابگاه های دانشجویی دانشگاه شهید چمران اهواز نشان دادند که، مدل یک عاملی برازنده داده ها نیست و میزان خطا برابر با ۰۱/۰ بدست آوردند. اما مدل دو عاملی اقتباس شده از رجبی و بهلول (۱۳۸۶) با دو شاخص اصلاح و میزان خطای ۰۵/۰ برازنده داده ها است. در نتیجه پژوهشگران می توانند از ساختار دو عاملی ایجاد شده نسخه فارسی مقیاس عزت نفس روزنبرگ در زمینه های مختلف پژوهشی، آموزشی و درمانی استفاده کنند.
در پژوهش حاضر نیز پایایی مقیاس با بهره گرفتن از روش آلفای کرونباخ ۷۶/۰ محاسبه گردید.
ج)پرسشنامه انگیزه پیشرفت^[۱۲۱]
پرسشنامه انگیزه پیشرفت، ابزاری مداد – کاغذی است که برای سنجش پیشرفت مورد استفاده قرار می گیرد. این پرسشنامه توسط هرمنس^[۱۲۲](۱۹۷۰) با توجه به مبانی نظری که درباره انگیزه پیشرفت وجود دارد تهیه شده است. وی با توجه به بررسی هایی که انجام داد ۱۰ ویژگی را به عنون صفات افراد دارای انگیزه پیشرفت بالا در نظر گرفت که شامل موارد زیر بود.
۱- سطح آرزوی بالا^[۱۲۳] ،۲- رفتار مخاطره پذیری^[۱۲۴]، ۳- انگیزه قوی برای تحرک بسوی بالا^[۱۲۵]، ۴- پشتکار،^[۱۲۶]۵- وظیفه مداری^[۱۲۷]، ۶- اداراک پویا از زمان^[۱۲۸]، ۷-آینده نگری^[۱۲۹]، ۸- انتخاب دوست^[۱۳۰]، ۹- قدرت تشخیص^[۱۳۱] و ۱۰- پیشرفت^[۱۳۲].
هرمنس (۱۹۷۰) برای تدوین پرسشنامه ابتدا ۹۲ ماده را انتخاب کرده سپس با انجام پژوهشی که روی نمونه ای از دانشجویان سال اول رشته های روانشناسی، حقوق، ریاضی و زیست شناسی انجام داد، تعداد ماده ها را به ۳۵ ماده تقلیل داد. در پژوهش مزبور پایایی آزمون ۸۶/۰ گزارش شده است. با بهره گرفتن از اعتبار یابی افتراقی^[۱۳۳] همبستگی بین این آزمون و آزمون اضطراب ۰۰۱/۰ گزارش شده است. هرمنس (۱۹۷۰) با انجام پژوهش های دیگر تعداد ماده ها را از ۳۵ به ۲۹ ماده تقلیل داد. وی برای تعیین اعتبار آزمون از اعتبار یابی سازه استفاده کرد که شاخصهای اعتبار مورد استفاده شامل نمره آزمونهای استعداد و آزمون pmt^[134] بود. همبستگیهای بدست آمده با این روش در سطح ۰۵/۰ معنی دار بود. همانطور که اشاره شد فرم نهایی این پرسشنامه دارای ۲۹ ماده است که بصورت جملات نیمه تمام می باشند و گزینه های ارائه شده برای هر ماده ۵ گزینه است بر این اساس حداکثر نمره هر ماده بین ۱ تا ۵ می باشد که با توجه به تعداد گزینه های هر ماده تغییر می کند. طریقه نمره گذاری به این صورت است که برحسب اینکه گزینه های مربوط به هر ماده انگیزه پیشرفت را از خیلی کم به خیلی زیاد یا از خیلی زیاد به خیلی کم اندازه گیری می کند. ممکن است گزینه خیلی کم بالاترین نمره را به خود اختصاص دهد یا گزینه خیلی کم پایین ترین نمره را بگیرد. یعنی سوالهای ۲۹و۲۸،۲۷،۲۳،۱۶،۱۵،۱۴،۱۰،۹،۴،۱ بصورت خیلی کم (۱)، کم (۲)، متوسط (۳)، زیاد (۴)، خیلی زیاد (۵) است و سوالات ۲۶و۲۵،۲۴،۲۲،۲۱،۲۰،۱۹،۱۸،۱۷،۱۳،۱۲،۱۱،۸،۷،۶،۵،۳،۲ بصورت خیلی کم (۵) ، کم (۴)، متوسط (۳)، زیاد (۲)، خیلی زیاد (۱) می باشد.
پایایی مقیاس
هرمنس (۱۹۷۰) برای بدست آوردن پایایی پرسشنامه از فرمول کودر- ریچاردسون استفاده کرد ضریب بدست آمده بر این اساس ۸۶/۰ بود که از نظر روان سنجی مقدار مناسبی است.
در پژوهش شکرکن و همکاران(۱۳۸۸)برای محاسبه ضریب پایایی، برای آزمودنیهای دختر، پسر و کل آزمودنیها، از روش آلفای کرونباخ و تنصیف استفاده شده است. در روش تنصیف، ضریب همبستگی گاتمن و فرمول اسپرمن – براون برای آزمودنیهای دختر و پسر و کل آزمودنیها ۷۲/۰ می باشد. همچنین ضریب پایایی محاسبه شده به روش گاتمن برای آزمودنیهای دختر ۷۱/۰ و برای آزمودنیهای پسر و کل آزمودنیها ۷۰/۰ است. آلفای کرونباخ محاسبه شده برای آزمودنیهای دختر۸۰/۰ و برای آزمودنیهای پسر ۷۶/۰ و کل آزمودنیها ۷۸/۰ می باشد.
در پژوهش حاضر نیز پایایی مقیاس با بهره گرفتن از روش آلفای کرونباخ۷۲/۰ محاسبه گردید.
د) پرسشنامه کارآفرینی
این پرسشنامه بر اساس پرسشنامه ی استاندارد شده ی بین المللی مرکز کارآفرینی دانشگاه « دارهام» توسط پارسونز(۱۹۹۸) طراحی شده است که در کشورهای هند، فیلیپین، مالزی و انگلیس آزمون شده و در رساله ی دکترای احمد پور داریانی(۱۳۷۷) در دانشگاه تربیت مدرس مورد استفاده قرار گرفته و حاوی ۳۱ سوال می باشد که براساس یک طیف ۵ گزینه ای لیکرت از کاملا موافقم(نمره ۵) تا کاملا مخالفم(نمره ۱)، نمره گذاری می شود.
پایایی و روایی
پایایی این آزمون با بهره گرفتن از آلفای کرونباخ ۸۶/۰ و روایی آن مطلوب گزارش شده است. بهرنگی و طباطبایی (۱۳۸۸) و دهقان(۱۳۹۰) پایایی کل مقیاس را با بهره گرفتن از آلفای کرونباخ، ۸۳/۰ بدست آورده اند. و پایایی هر کدام از ابعاد با بهره گرفتن از آلفای کرونباخ بترتیب، برای خصوصیات خلقی۸۰/۰، نحوه استفاده از منابع انسانی و مادی ۷۵/۰، صرفه جویی در استفاده از منابع ۷۸/۰، تمایل به مخاطره آمیزی ۶۸/۰، تاکید بر شیوه های نوین و آکادمیک ۷۹/۰، استفاده از استعداد ها و توانایی های زیر دستان ۶۹/۰، تفویض اختیار به زیر دستان ۷۳/۰ و دست و پا گیری قوانین و آیین نامه ها دولتی۸۰/۰، بدست آورده است.
در پژوهش حاضر نیز پایایی مقیاس با بهره گرفتن از روش آلفای کرونباخ ۸۵/۰ محاسبه گردید.
جدول۵-۳ ابعاد و سؤالات مربوط به ابعاد کارآفرینی

• • اوضاع و احوال شناخته شده برای امضا کننده، خطر احتمال آسیب دیدگی داده تولید امضا را مطرح کند.

ج – در مواردی که یک گواهی برای حمایت از امضای الکترونیکی به کار می رود، مراقبت معقولی برای تضمین صحت و کامل بودن همه آثار فیزیکی ایجاد شده به وسیله امضاکننده که به گواهی در طی چرخه حیاتی آن مرتبط اند یا باید در آن گنجانده شوند، صورت دهد.
۲- عواقب قانونی قصور در رعایت شرایط بند (۱) بر عهده امضاکننده خواهد بود.
ماده ۹ – عملکرد ارا‌‌‌ئه دهنده خدمات صدور گواهی
۱- وقتی مرجع ارائه دهنده خدمات گواهی، خدماتی را در پشتیبانی از امضای الکترونیکی که به عنوان امضا و به منظور داشتن آثار حقوقی مورد استفاده قرار می گیرد، ارائه می دهد مرجع ارائه دهنده خدمات باید:
الف – مطابق با اظهاراتی که درباره سیاست ها و و خط مشی های انجام کارش بیان نموده است عمل کند.
ب – احتیاط متعارفی را در تحصیل اطمینان از صحت و تمامیت همه ی اظهارات اساسی که مرتبط با گواهی در طول مدت اعتبارش یا اظهاراتی که در گواهی مندرج است اعمال کند.
ج – وسایل در دسترس و منقولی فرآهم آورد که طرف اعتمادکننده را قادر سازد تا موارد زیر را گواهی احراز کند:
الف – هویت ارائه دهنده ی خدمات صدور گواهی؛
ب – امضاء کننده ای که در گواهی تعیین هویت شده است بر داده ی تولید امضاء در زمانی که گواهی صادر شده کنترل داشته است.
ج – داده های تولید امضاء در زمانی که گواهی صادر شده یا پیش از آن، معتبر بوده است.
د – وسایل در دسترس و متعارفی فرآهم آورد که طرف اعتماد کننده، عندالاقتضاء بتواند از گواهی یا به طرق دیگر احراز و تعیین کند:
۱- شیوه ای را که برای شناسایی امضاء کننده به کار می رود.
۲ – هر نوع محدودیت در خصوص هدف یا ارزشی که برای آن، داده های تولید امضاء یا گواهی، مورد استفاده قرار می گیرد.
۳- داده های تولید امضاء معتبر است و فاقد اعتبار نشده است.
۴- هر نوع محدودیت در خصوص قلمرو یا میزان مسئولیت که به وسیله ارائه دهنده ی خدمات صدور گواهی مقرر شده است.
۵ – آیا وسایلی برای امضاءکننده وجود دارد تا مطابق بند (ب) ماده ۸ این قانون اعلام اخطار کند.
۶- آیا خدمات الغاء (گواهی) به موقع ارائه شده است.
هـ - در جایی که خدماتی به موجب بند فرعی (د) (۵) ارائه می گردد، طرق یا وسایلی برای امضاءکننده فرآهم آورد تا مطابق ماده ۸ بند ۱ (ب) این قانون، اعلام اخطار نماید و وقتی خدماتی به موجب بند (د) (۶) ارائه می شود، قابل دسترس بودن خدمت الغای به موقع گواهی را تضمین نماید.
ی – از سامانه، رویه و نیروی انسانی مطمئن در ارائه خدماتش استفاده کند.
۲- ارائه دهنده خدمات گواهی، متحمل عواقب حقوقی مسئولیت ناشی از خودداری از تحقق الزامات بند ۱ خواهد شد.
ماده۱۰ – قابل اعتماد بودن
در راستای هدف های بخش (هـ) از بند (۱) ماده ۹ برای تعیین این که سامانه، تشریفات و منابع انسانی به کار رفته به وسیله ی ارائه دهنده ی خدمات صدور گواهی قابل اعتماد هستند یا نه یا این که به چه میزان قابل اعتمادند، باید عوامل زیر را مدنظر قرار داد:
الف – منابع مالی و انسانی، از جمله وجود دارایی ها؛
ب – کیفیت سامانه های سخت افزاری و نرم افزاری؛
ج – تشریفات پردازش گواهی ها و تقاضاهای صدور گواهی و نگهداری رکوردها؛
د – در دسترس بودن اطلاعات برای امضاء کنندگان معرفی شده در گواهی ها و اشخاص اعتماد کننده بالقوه؛
هـ - منظم بودن بازرسی به وسیله ی یک ارگان مستقل و میزان آن؛
و – وجود یک اطلاعیه صادره از سوی دولت، یک ارگان مجاز یا ارائه دهنده ی خدمات صدور گواهی در خصوص رعایت موضوعات فوق یا وجود آن؛ یا
ز – هر عامل مرتبط دیگر.
ماده۱۱ – عملکرد طرف اعتماد کننده
طرف اعتماد کننده عواقب قانونی قصور خود را نسبت به موارد زیر متحمل خواهد شد:
الف – انجام اقدامات معقولی برای تشخیص قابل اعتماد بودن امضای الکترونیکی؛ یا
ب – در مواردی که از امضای الکترونیکی به وسیله یک گواهی حمایت می شود، اقدامات معقولی انجام دهد تا :
۱- اعتبار، تعلیق یا فسخ گواهی را تشخیص دهد؛ و
۲- هرگونه محدودیتی را در رابطه با گواهی رعایت کند.
ماده۱۲ – شناسایی گواهی ها و امضاهای الکترونیکی خارجی
۱- در مقام تعیین این که آیا یک گواهی یا امضای الکترونیکی اثر قانونی دارد یا نه و اینکه نا چه میزان اعتبار دارد به موارد زیر توجه نخواهد شد:
الف – موقعیت جغرافیایی صدور گواهی یا ایجاد یا به کارگیری امضای الکترونیکی؛ یا
ب – موقعیت جغرافیایی محل تجاری صادر کننده گواهی یا امضاء کننده.
۲- گواهی صادر شده در خارج ]کشور قانونگذار[ را خواهد داشت، مشروط بر آن که اساسا به اندازه ی گواهی داخلی قابل اعتماد باشد.
۳- امضای الکترونیکی ایجاد شده یا به کار رفته در خارج از ]از کشور قانونگذار[ همان آثار قانونی یک امضای الکترونیکی ایجاد شده یا به کار رفته در داخل ]کشور قانونگذار[ را خواهد داشت، مشروط برآن که اساسا به اندازه امضای داخلی قابل اعتماد باشد.
۴- در مقام تعیین این که آیا یک گواهی یا امضای الکترونیکی اساسا در سطح مشابهی از قابل اعتماد بودن در راستای هدف های بندهای (۲) یا (۳) قراردارد، به معیارهای شناخته شده ی بین المللی و هرعامل مرتبط دیگر توجه خواهد شد.
۵- در مواردی که صرف نظر از بندهای (۲)، (۳) و (۴)، طرفین در خصوص به کارگیری انواع خاصی از امضاهای الکترونیکی یا گواهی ها مکفی شناخته خواهد شد، مگر اینکه توافق مذکور
بر مبنای قانون قابل اعمال، معتبر یا موثر نباشد.
پیوست شماره ۵
متن انگلیسی قانون نمونه تجارت الکترونیکی آنسیترال مصوب ۱۹۹۶

نتیجه رنگ­آمیزی : هسته سلول به رنگ آبی تیره تا سیاه و سیتوپلاسم به رنگ صورتی در می ­آید.
بعد از اتمام رنگ آمیزی، یک قطره از چسب انتالان را روی لامل می­گذاریم و سپس به آرامی لامل حاوی چسب را بر روی لام حاوی بافت قرار می­دهیم و لامل را روی آن می­چسبانیم. اکنون لام برای مطالعه با میکروسکوپ نوری آماده است. با بهره گرفتن از این رنگ آمیزی قطر لوله­های منی­ساز، ضخامت اپی­تلیوم لوله­های منی­ساز، ضخامت بافت پیوندی ما بین لوله­ها، درصد تمایز لوله­ای و درصد اسپرمیوژنز محاسبه گردید.

۳-۱۱-۲) طرز تهیه رنگ هماتوکسیلین هاریس
هماتوکسیلین ۱گرم
الکل اتیلیک مطلق ۱۰-۲۰ میلی لیتر
آلوم آلومینیوم ۲۰ گرم
آب مقطر ۲۰۰ میلی لیتر
اکسید مرکوریک ۵/۰ گرم
هماتوکسیلین در الکل و آلوم آلومینیوم در آب مقطر در مجاورت کمی حرارت حل گردیده، دو محلول فوق با هم مخلوط شده و به سرعت جوش آورده شدند. در همان موقع اکسید مرکوریک به آن اضافه شده و با قرار دادن در آب سرد سریعاً خنک گردید.
۱۲-۲) ارزیابی هیستو مورفومتریک بیضه
پس از تهیه مقاطع بافتی و رنگ آمیزی هماتوکسیلین ائوزین، جهت انجام ارزیابی های هیستومورفومتریک بیضه نظیر بررسی قطر لوله­های منی­ساز، ارتفاع اپی­تلیوم لوله­های منی­ساز، ضخامت بافت بینابینی، قطرکپسول بیضه و قطر­هسته سلول­های لیدیگ و سرتولی در گروه ­های مختلف آزمایشی، عدسی چشمی مدرج مورد استفاده قرار گرفت (Elias and Hyde, 1980).
شمارش تعداد مقاطع لوله­های منی­ساز، ماست­سل ها، سلول­های لیدیگ و سلول­های ایمنی تک هسته­ای در واحد سطح بیضه نیز با بهره گرفتن از عدسی چشمی مشبک انجام پذیرفت (Gunderson, 1977). لازم به ذکر است که به منظور مطالعه و شمارش ماست سل­ها، روش رنگ آمیزی تولوئیدین بلو جهت رنگ­آمیزی مقاطع بافتی مورد استفاده قرار­گرفت (Gaytan et al., 1992). مقایسه تعداد سلول های اسپرماتوگونی، اسپرماتوسیت اولیه، اسپرماتید و سلول های سرتولی لوله منی­ساز در گروه ­های مختلف آزمایشی نیز به واسطه شمارش این سلول ها در ۱۰۰ لوله منی­ساز صورت گرفت(Humason, 1979) .
۱۳-۲) آماده ­سازی موش برای IVF
جهت انجام این مطالعه به ۱۲ رت ماده بالغ ۵/۷ واحد هورمون PMSG^[38] (ساخت شرکت Folligon هلند) به حجم ۱/. میلی لیتر و ۴۸-۴۶ ساعت بعد از تزریق ۵/۷ واحد هورمون HCG^[39](ساخت شرکت Folligon هلند) به حجم۱/. میلی لیتر به روش داخل صفاقی (^[۴۰]IP) صورت گرفت. عمل تخمک­گذاری معمولاً ۱۲-۱۰ ساعت پس از تزریق HCG صورت می­گیرد.
۱-۱۳-۲) آماده ­سازی محیط کشت برای IVF
روز پیش از لقاح محیط کشت­های لازم برای انجام عمل لقاح تهیه شده و به مدت ۱۲ ساعت در انکوباتور با ترکیب گازی %۵ CO2 در دمای ۳۷ درجه سانتی ­گراد قرار می­گرفت. دیش­های لقاح با محیط کشت mR1ECM قطره گذاری می شوند. یک قطره ۵۰۰ میکرولیتری در هر دیش برای لقاح و چندین قطره ۱۰۰میلی­لیتری برای شستشو در دیش­های IVF گذاشته می­شوند و سطح روی آنها با روغن معدنی (mineral oil- sigma) پوشانیده می­شد.
۲-۱۳-۲) طرز تهیه محیط کشت mR1ECM
استوک A :کلرید سدیم ۴۲/۶ گرم، کلرید پتاسیم ۲۳۹/۰ گرم ، گلوکز ۳۵۲/۱ گرم ، پنی­سیلین جی ۰۷۵/۰ ، استرپتومایسین ۰۵۰/۰ گرم لاکتات سدیم ۹/۱ میلی لیتر را در ۱۰۰ میلی لیتر آب سه بار تقطیر حل کرده و سپس با بهره گرفتن از فیلتر ۲۰/۰ فیلتر نموده و تحت عنوان استوک A در داخل یخچال ۴ درجه سانتی گراد قرار داده شد.
استوک B :برای تهیه آن کلرید کلسیم به میزان ۲۹۴/۰ گرم و کلرید منیزیم ۱۰۲/۰ گرم را در ۱۰۰ میلی لیتر آب دو بار تقطیر حل نموده و بعد از فیلتر کردن در یخچال۴ درجه سانتی گراد نگهداری گردید.
در داخل یک فلاکس محیط کشت ۱۰ میلی لیتر از استوکA و ۱۰ میلی لیتر از استوکB را ریخته و به آن ۲۱۰/۰ گرم بی کربنات سدیم ، ۰۰۵۵/۰ گرم پیرووات سدیم ، ۰۱۴۶/۰ گرم گلوتامین ال ، ۲ میلی لیتر اسیدهای آمینه ضروری و ۱ میلی لیتر اسیدهای آمینه غیر ضروری اضافه نموده سپس حجم آن را با بهره گرفتن از آب سه بار تقطیر به ۱۰۰ میلی لیتر رسانده و محیط را فیلتر و مورد استفاده قرار دادیم (, ۲۰۰۶ Mark).
۳-۱۳-۲) تهیه اسپرم :
برای تهیه اسپرم از رت­های تحت تیمار استفاده شد. رت­ها به روش جابجایی مهره­های گردن آسان­کشی شد. سپس پوست ناحیه شکمی با اتانول %۷۰ استریل شده و با ایجاد برش در ناحیه شکم و بعد از جدا­کردن بافت­های همبندی اطراف، دم اپی دیدیم همراه با مقداری از کانال دفران از بیضه جدا و در داخل پتریدیش ۲ سانتی متری محیط کشت mR1ECM ، که قبلاً جهت تعادل در داخل انکوباتور قرار داده شده بود قرار­گرفت و پس از ایجاد چند برش در دم­اپی دیدیم و فشار در کانال دفران، برای خروج اسپرم­ها در داخل انکوباتور Co₂ گذاشته شد. بعد از ۳۰ دقیقه اسپرم­ها خارج شده و در محیط پخش می­شدند، سپس اسپرم­ها را شستشو داده و با بهره گرفتن از روش شناورسازی اسپرم­های متحرک را جدا نموده و جهت ظرفیت­یابی اسپرم به مدت ۶-۵ ساعت در انکوباتور co₂ با دمای ۳۷ درجه سانتی ­گراد قرار داده شدند.
۴-۱۳-۲) روش گرفتن تخمک بالغ و لقاح داخل آزمایشگاهی(IVF):
بین ۱۰ تا۱۲ ساعت پس از تزریق HCG (صبح روز بعد)، بعد از آسان کشی حیوان به روش جابجا کردن مهره­های گردن، لوله های رحمی به همراه قسمت کوچکی از رحم جدا شده و در داخل محیط کشت ۳۷ درجه سانتی گراد از قبل به تعادل رسیده، قرار داده شد. با بهره گرفتن از تکنیک Dissecting تخمک­ها را خارج نموده و بعد از شستشو با mR1ECM ، تخمک­ها را به قطرات محیط کشت mR1ECM منتقل کرده و سپس اسپرم­های متحرک به توانایی رسیده به تعداد یک میلیون به ازای هر­میلی لیتر محیط کشت به آن اضافه شد. عمل لقاح ۸-۶ ساعت بعد از اضافه کردن اسپرم با مشاهده دو پیش هسته مشخص می­ شود و بدین ترتیب زیگوت بدست آمده و تخمک های بارور شده (زیگوت) بعد از دنود (لخت) و شستشو به محیط کشت تازه از قبل به تعادل رسیده در گروه های مختلف مورد مطالعه منتقل شده و به مدت ۵ روز کشت داده شدند.
نمایی از ظرف کشت و لقاح
۱۴-۲) ارزیابی رشد جنین­ها:
برای ارزیابی مراحل رشد زیگوت مواد مذکور در زیر میکروسکوپ معکوس مورد ارزیابی قرار گرفت، بررسی میزان کلیواژ ۲۴ ساعت بعد از کشت صورت گرفته و در زیگوت­های موجود در هر گروه، جنین­ها از نظر فراگمانتاسیون و میزان، طی مراحل رشد جنینی یا تعداد جنین­های متوقف شده و تیپ­بندی جنین­های متوقف شده با توجه به فاکتورهای مختلفی نظیر لیزشدن جنین­ها و نکروتیک بودن آنها و فراگمانتاسیون مقایسه گردیدند.
تیپ بندی زیگوت­های متوقف شده به شرح ذیل می­باشد:
تیپ۱ : جنین­های بالیز، فراگمانته شدن و نکروتیک بودن کامل
تیپ۲ : جنین های بالیز و فراگمانته شدن در تعدادی از بلاستومرها
تیپ۳ : جنین های با تعداد کمی بلاستومرهای لیز و فراگمانته
کیفیت جنین­ها و تعداد جنین­های رشد کرده در طی ۱۲۰ ساعت و درصد شکافتگی ومیزان جنین­های متوقف شده و درصد بلاستوسیست­های ایجاد شده در هر گروه مورد ارزیابی قرار گرفت.
۱۵-۲) ارزیابی اسپرماتوژنز در بافت بیضه
برای این منظور تعداد ۱۰۰ لوله منی ساز در هر بیضه جهت ارزیابی شاخص­ های زیر قرار گرفتند.
ضریب تمایز لوله­ای :(TDI) جهت مشخص نمودن این شاخص، درصد لوله­های منی­سازی که دارای سه و یا بیشتر از سه رده سلول­های اسپرماتوژنز تمایز یافته از سلول­های اسپرماتوگونی A بودند محاسبه گردید ( Rezvanfar et al., 2008).
ضریب بازسازی(RI): درصد لوله­های منی سازی که در آنها سلول­های زایا به رده اسپرماتوگونی بینابینی یا رده­های پس از آن رسیده بودند جهت ارزیابی این شاخص محاسبه گردید (یا نسبت اسپرماتوگونیهای B به اسپرماتوگونیهای A)
( Meistrich and van Beek, 1993).
ضریب سلول سرتولی (SCI) و ضریب میوزی (MI): به منظور محاسبه ضریب سلول سرتولی و ضریب میوزی به ترتیب نسبت تعداد سلول­های زایا به تعداد سلول­های سرتولی (Russell et al., 1990) و نسبت تعداد اسپرماتیدهای گرد به اسپرماتوسیت های اولیه مشخص گردید (Kheradmand et al,. 2011)
۱۶-۲) ارزیابی خصوصیات اسپرم­ها
۱-۱۶-۲) نحوه استحصال اسپرم از اپیدیدم
به منظور ارزیابی خصوصیات اسپرم ابتدا اپی­دیدیم موش­ها زیر لوپ با بزرگنمایی ۲۰ برابر از بافت بیضه جدا شده وبافت­های اطراف آن تمیز گردید. بلافاصله دم­اپی­دیدیم درون پتری دیش­های حاوی یک میلی لیتر محیط کشت mR1ECM در هر میلی­لیتر که امروزه به عنوان محیط کشت مناسب برای اسپرم­ها در نظر گرفته شده است، قرار گرفت . برای جلوگیری از ایجاد شوک حرارتی و آسیب به اسپرم­ها، تمام وسایل مورد استفاده و محیط کشت قبل از مصرف در انکوباتور ۳۷ درجه قرار داده شدند. سپس دم اپی دیدیم در داخل محیط کشت به قطعات کوچک خرد شده و به مدت۳۰ دقیقه در درون محیط کشت در انکوباتور باقی­ماند تا امکان خروج اسپرم­ها از اپی­دیدیم فراهم آید.
۲-۱۶-۲) بررسی تحرک در اسپرماتوزوئیدها
بعد از خارج کردن اپی­دیدیم­ها، دم آنها را در داخل ml ۷ محیط کشت mR1ECM ،C ۳۷° قرار داده شد و سپس با ایجاد دو برش عرضی و طولی، به مدت ۳۰ دقیقه درون انکوباتور CO₂ قرار داده شد. سپس از انکوباتور خارج و قطعات اپی­دیدیم از محلول بیرون آورده و با ml ۳ محیط کشت شستشو داده شد. سپس یک قطره از سوسپانسیون تهیه شده را بعد از رقیق کردن در محیط کشت مذکور بر روی لام قرار داده و شمارش درصد اسپرم­های متحرک با پیشرونده، سریع، متوسط ، کند و غیر­متحرک در چند میدان دید و در سه مرحله با بهره گرفتن از میکروسکوپ صورت گرفت و درصد اسپرم­های متحرک بدست آمد (Selvakumar et al., 2006) .
۳-۱۶-۲) شمارش اسپرم­ها :
به منظور شمارش تعداد اسپرم­ها از لام­های معمولی استفاده شد. ۱۰ میکرولیتر از محلول رقیق شده اسپرم بر روی لام معمولی قرار گرفته و تعداد اسپرم­ها در هر میلی­لیتر با بهره گرفتن از فرمولd ×۵۰۰۰۰ n ×و توسط میکروسکوپ نوری با درشت نمایی ۴۰۰ برابر محاسبه گردید که n تعداد اسپرم­های شمارش شده و d عکس رقت سوسپانسیون حاوی اسپرم می­باشد (Zambrano et al., 2005).
۱۷-۲) ارزیابی قابلیت زنده ماندن و مورفولوژی اسپرم­ها
برای ارزیابی درصد اسپرم­های مرده ونیز اسپرم­های غیرطبیعی از لحاظ مورفولوژیکی رنگ­آمیزی ائوزین نگروزین مورد استفاده قرار گرفت­. مبنای تشخیص اسپرم­های مرده در این روش رنگ­آمیزی بر این اصل استوار است که در اثر آسیب به غشاء پلاسمایی، اسپرم­ها در برابر رنگ مذکور نفوذپذیر می­گردند. لذا آن دسته از اسپرم­هایی که هر یک از قطعات سر، گردن و یا دم آنها رنگ گرفته بود به عنوان اسپرم­های مرده در نظر گرفته شدند. در همین راستا اسپرم­هایی که دارای بقایای سیتوپلاسمی و نیز سایر اختلالات مورفولوژیک بودند، به عنوان اسپرم­های غیرطبیعی در نظر گرفته می­شدند. تعداد ۲۰۰ اسپرم برای هر نمونه با درشت­نمایی ۴۰۰ برابر مورد بررسی قرار گرفت و نتایج حاصل در قالب درصد بیان شدند (Wyrobek et al., 1983).

۱۸-۲) بررسی وضعیت بلوغ هسته اسپرم: رنگ آمیزی آنیلین بلو (AB)
پروتئین هیستون دارای تعداد زیادی اسیدآمینه لیزین می­باشد که با رنگ­های اسیدی مانند آنیلین بلو واکنش می­دهد و آبی رنگ می­ شود. بنابراین اسپرم­هایی که پس از تراکم در کروماتین خود، دارای هیستون­های اضافی باشند با این رنگ آمیزی مشخص می­شوند. پس از تهیه اسمیر از هر نمونه حیوانی و خشک شدن در هوا، مرحله فیکس شدن نمونه­ها توسط فیکساتیو گلوتارآلدئید ۳% در بافر به مدت ۳۰ دقیقه انجام شد. در مرحله بعد نمونه­ها توسط محلول ۵% آنیلین بلو در اسید استیک ۴% (۵/۳=PH) به مدت ۵ دقیقه رنگ­ آمیزی شدند. پس از شستشو با آب مقطر، لام­ها با میکروسکوپ نوری و عدسی ۱۰۰× مورد بررسی قرار داده و با شمارش ۱۰۰ اسپرم، درصد اسپرم بی­رنگ (نابالغ) تعیین گردید. (Hamadeh et al., 2001)
۱۹-۲) بررسی DNA شکسته و یا تک رشته­ای: رنگ آمیزی آکریدین اورانژ (AO)
این رنگ فلورسنت، جهت تمایز DNA دورشته­ای سالم از DNA تک رشته­ای ناسالم و دناتوره بکار میرود. AO با DNA دو رشته­ای سالم زیر میکروسکوپ فلورسنت سبزرنگ و با DNA تک رشته­ای دناتوره زرد تا قرمز رنگ می­ شود. پس از تهیه اسمیر از هرنمونه و خشک کردن در هوا، فیکس شدن نمونه­ها توسط محلول کارنوی به مدت حداقل ۲ساعت صورت گرفت و سپس رنگ AO تازه با غلظت ۱۹/۰ میلی گرم در بافر سیترات فسفات به مدت ۱۰ دقیقه برای رنگ­آمیزی لام­ها بکار رفت. پس از شستشو توسط آب جاری، لام­ها توسط میکروسکوپ فلورسنت و در یک محیط تاریک با فیلتر nm460 بررسی شدند (Erenpreiss et al., 2001).
۲۰-۲) مطالعات هیستوشیمیایی بیضه
۱-۲۰-۲) رنگ آمیزی پریودیک اسید شیف (PAS)
جهت مشخص نمودن کربوهیدرات­ها در بافت بیضه، مقاطع بافتی تهیه شده از قالب­های پارافینی با بهره گرفتن از این روش­رنگ آمیزی شدند. روش رنگ­آمیزی PAS به طور معمول جهت مطالعه پلی­ساکاریدها، ترکیبات موکوسی خنثی و غشاهای پایه مورد استفاده قرار می­گیرد. این ترکیبات متعاقب رنگ آمیزی به واسطه واکنش شیف رنگ قرمز ارغوانی به خود می­گیرند (Lee and Luna, 1968).
۲-۲۰-۲)رنگ آمیزی سودان بلک
به منظور مطالعه چربی­ها در بافت بیضه، برش انجمادی تهیه شده توسط دستگاه کرایواستات با بهره گرفتن از این روش رنگ آمیزی شدند. روش­های رنگ آمیزی سودان- ب جهت مشخص نمودن ذخایر اگزوژن و اندروژن بسیاری از چربی­ها نظیر فسفولیپیدها، چربی­های خنثی و استرول­ها مورد استفاده قرار گرفته و به ترتیب چربی­ها را با رنگ­های سیاه و قرمز مشخص می­نمایند(Sheehan and Storey, 1947) .
۳-۲۰-۲) بررسی هیستوشیمیایی فعالیت آنزیم الکالین فسفاتاز