معاونت پژوهشی دانشگاه انجام گیرد.
ماده ۵- این آیین‌نامه در ۵ ماده و یک تبصره در تاریخ۱/۴/۸۷ در شورای پژوهشی و در تاریخ ۲۳/۴/۸۷ در هیأت رئیسه دانشگاه به تایید رسید و در جلسه مورخ ۱۵/۷/۸۷ شورای دانشگاه به تصویب رسیده و از تاریخ تصویب در شورای دانشگاه لازم‌الاجرا است.
«اینجانب احسان ططری حسن گاویار دانشجوی رشته تربیت بدنی گرایش مدیریت ورزشی ورودی سال تحصیلی۱۳۹۱
مقطع کارشناسی ارشد دانشکده علوم انسانی متعهد می شوم کلِیه نکات مندرج در آئین نامه حق مالکیت مادی و معنوی در مورد نتایج پژوهش های علمی دانشگاه تربیت مدرس را در انتشار یافته های علمی مستخرج از پایان نامه / رساله تحصیلی خود رعایت نمایم. در صورت تخلف از مفاد آئین نامه فوق الاشعار به دانشگاه وکالت و نمایندگی می دهم که از طرف اینجانب نسبت به لغو امتیاز اختراع بنام بنده و یا هر گونه امتیاز دیگر و تغییر آن به نام دانشگاه اقدام نماید. ضمناً نسبت به جبران فوری ضرر و زیان حاصله بر اساس برآورد دانشگاه اقدام خواهم نمود و بدینوسیله حق هر گونه اعتراض را از خود سلب نمودم»
امضا: احسان ططری
تاریخ: ۰۴/۰۴/۱۳۹۳
تقدیم به:
محضر مبارک آقا ولی عصر(عج)؛
تمام کسانی که جانشان را برای آگاهی و راحت زیستن ما فدا کردند؛ تقدیم به پدر بزرگوارم و مادر مهربانم به پاس تمام فداکاریهای بیدریغشان همچنین تقدیم به برادر مهربانم که مرا در این مسیر حامی و پشتیبان بوده و هست و در نهایت تقدیم به دانشجویان تربیت بدنی که آینده ورزش در دست آنها میباشد؛ همۀ آنهایی که دوستشان دارم.

تشکر و قدردانی:
«من لم یشکر المخلوق لم یشکر الخالق»
سپاس و ستایش خداوند منان را که در کنار نعمتهای بزرگ خود توفیق فراگیری علم را به من عطا فرمود و مرا یاری نمود تا این پایان نامه را به پایان برسانم.
در نگارش و تدوین این مجموعه از بذل دانش و راهنمائیهای ارزنده و راهگشای استاد راهنمای گرانقدر جناب آقای دکتر محمد احسانی بهره فراوان بردم، لذا وظیفه خود میدانم از زحمات ایشان تشکر و قدردانی نمایم.
هم چنین از راهنمائیهای ارزنده استاد مشاورم جناب آقای دکتر کوزهچیان که صمیمانه در این مسیر یاریم نمودند کمال تشکر و قدردانی را دارم.
از جناب دکتر افشار هنرور نیز کمال تشکر و قدردانی را دارم به خاطر تمامی راهنمایی های ارزشمند ایشان.
چکیده :
هدف از تحقیق حاضر مقایسه کیفیت خدمات باشگاههای خصوصی و دولتی استان لرستان با بهره گرفتن از مدل سروکوال بود. روش تحقیق حاضر توصیفی از نوع پیمایشی بود که به شکل میدانی انجام شد. نمونه آماری تحقیق ۳۱۰ نفر از مدیران و مشتریان باشگاههای خصوصی و دولتی استان بودند. ابزار جمعآوری اطلاعات دو پرسشنامه بود که یکی استاندارد (α =۰/۸۱) و برای پیمایش انتظارات و ادراکات مشتریان بود و دیگری محقق ساخته (α =۰/۸۵) و جهت مشخص کردن میزان شکافهای پنجگانه مدل سروکوال بود که روایی و پایایی هرکدام از آنها توسط اساتید مورد تایید قرار گرفت. نتایج نشان داد که در تمامی ابعاد کیفیت خدمات (جلوه‌های ظاهری و عوامل ملموس، قابلیت اعتماد، مسؤولیتپذیری، اطمینان و تضمین، همدلی) تفاوت معناداری بین باشگاههای خصوصی و دولتی وجود دارد (P<0/001) و کیفیت خدمات باشگاههای خصوصی به مراتب بالاتر است. به منظور رتبهبندی ابعاد کیفیت خدمات در باشگاههای خصوصی و دولتی از آزمون فریدمن استفاده شد که از حیث اهمیت عوامل پنجگانه کیفیت خدمات نتایج یکسانی را برای هر دو باشگاه نشان داد. همچنین در مقایسه میزان شکافهای پنجگانه در سطح معناداری (p<0/05) نتایج نشان داد که در تمامی شکافها تفاوت معناداری بین باشگاههای خصوصی و دولتی وجود دارد (p<0/001) و میتوان بیان داشت که میزان شکافها در باشگاههای خصوصی به طور قابل توجهی کمتر از میزان این شکافها در باشگاههای دولتی میباشد.
واژگان کلیدی: کیفیت خدمات، مدل سروکوال، شکاف، باشگاههای خصوصی، باشگاههای دولتی
فهرست مطالب
عنوان صفحه
فهرست جداول……………………………………………………………………………………………………………………… ث
فهرست شکل ها …………………………………………………………………………………………………………………. ج
فصل ۱ : طرح تحقیق ۱

مقدمه ۲
۱-۲ بیان مسئله ۵
۱-۳ ضرورت و اهمیت پژوهش ۸

اهداف تحقیق ۱۱
هدف کلی ۱۱
اهداف ویژه ۱۱
فرضیه های پژوهش ۱۲
فرضیه اصلی ۱۲
فرضیه های ویژه ۱۲
محدودیت های تحقیق ۱۲
محدودیت های خارج از کنترل پژوهشگر ۱۲
محدودیت های در کنترل پژوهشگر ۱۳
تعریف مفهومی واژه ها و اصطلاحات ۱۳
۱ -۸ تعاریف عملیاتی ۱۵
فصل ۲ : ادبیات و پیشینه تحقیق ۱۶

مقدمه ۱۷
مبانی نظری ۱۸
کیفیت ۱۸
کیفیت خدمات ۲۰
ابعاد کیفیت در حوزه خدمات ۲۳
مدل های عمومی سنجش و ارزیابی کیفیت خدمات ۲۳
مدل سروکوال ۳۲
پیشینه تحقیق ۳۶
فصل ۳ : روش شناسی تحقیق ۴۳

مقدمه ۴۳
روش تحقیق ۴۴
جامعه آماری و روش نمونه گیری ۴۴
متغیرهای تحقیق ۴۵
ابزار جمع آوری اطلاعات ۴۶
۳-۶ روش تجزیه و تحلیل اطلاعات ۴۶

۳-۱۱-۱۰)آزمون خودهمبستگی جملات خطا ۸۳
فصل چهارم:تجزیه و تحلیل داده ها
۴-۱) مقدمه ۸۵
۴-۲) تحلیل توصیفی متغیرهای تحقیق ۸۵
۴-۳) بررسی نرمال بودن متغیر(های) وابسته ۸۷
۴-۴) نتایج حاصل از آزمون فرضیه اول تحقیق ۸۸
۴-۵) نتایج حاصل از آزمون فرضیه دوم تحقیق ۹۱
۴-۶) نتایج حاصل از آزمون فرضیه سوم تحقیق ۹۴
۴-۷) خلاصه فصل ۹۸
ادامه فهرست مطالب
عنوان شماره صفحه
فصل پنجم:نتیجه گیری و پیشنهادات
۵-۱) مقدمه ۱۰۰
۵-۲) خلاصه تحقیق ۱۰۱
۵-۳) خلاصه و تفسیر نتایج حاصل از آزمون فرضیات ۱۰۴
۵-۴) مقایسه یافته های تحقیق با نتایج تحقیقات پیشین ۱۰۶
۵-۵) پیشنهادهای برآمده از تحقیق ۱۰۷
۵-۵-۱)پیشنهادهای کاربردی ۱۰۷
۵-۵-۲)پیشنهادهایی برای تحقیقات آتی ۱۰۸

۵-۶) محدودیتهای تحقیق ۱۰۹
منابع و مآخذ
الف)فهرست منابع فارسی
ب)فهرست منابع انگلیسی:
پیوست
چکیده انگلیسی
فهرست جداول:
عنوان شماره صفحه
جدول شماره۳- ۱نحوه انتخاب و استخراج نمونه ۶۸
جدول شماره۴- ۱تحلیل توصیفی متغیرهای بکار رفته در مدل آزمون فرضیات ۸۶
جدول شماره۴- ۲آزمون نرمال بودن متغیر وابسته تحقیق ۸۷
جدول شماره۴- ۳آزمون نرمال بودن متغیر وابسته تحقیق پس از نرمال سازی ۸۸
جدول شماره۴- ۴نتایج آزمون چاو برای مدل رگرسیونی آزمون فرضیه اول ۸۹
جدول شماره۴- ۵ نتایج تجزیه و تحلیل آماری برای آزمون فرضیه اول ۸۹
جدول شماره۴- ۶نتایج آزمون چاو برای مدل رگرسیونی آزمون فرضیه دوم ۹۲
جدول شماره۴- ۷نتایج تجزیه و تحلیل آماری برای آزمون فرضیه دوم ۹۲
جدول شماره۴- ۸نتایج آزمون چاو برای مدل رگرسیونی آزمون فرضیه دوم ۹۴
جدول شماره۴- ۹نتایج تجزیه و تحلیل آماری برای آزمون فرضیه سوم-مدل ۱(شرکتهای با عدم تقارن بالا) ۹۵
جدول شماره۴- ۱۰نتایج تجزیه و تحلیل آماری برای آزمون فرضیه سوم-مدل ۲ (شرکتهای با عدم تقارن پایین) ۹۶
جدول شماره۵- ۱خلاصه نتایج حاصل از آزمون فرضیات ۱۰۳
فصل اول
کلیات پژوهش
۱-۱)مقدمه
ساختار راهبری یک شرکت از ابعاد گوناگون قابل توجه است و در وهله اول بر حسب همسویی منافع نمایندگان و مالکان تعریف می شود. بر این اساس، چنانچه منافع مدیران و مالکان همسان و یا به هم نزدیک باشد؛ بسیاری از تعارضات نمایندگی حل شده و این امر بطور بالقوه بر جوانب مختلف شرکتهای سهامی و بازار سرمایه تاثیر می گذارد. از جمله مواردی که ممکن است، تحت تاثیر ساختار راهبری قرار بگیرد؛ محیط گزارشگری مالی است که این امر می تواند منافع سایر گروه ها را در شرکت تبیین نماید. از این جهت، تاثیر ساختارهای راهبری بر رفتارهای گزارشگری، یکی از موضوعاتی است که بطور فزاینده ای مورد توجه پژوهشگران قرار دارد و زمینه تحقیقات زیادی در سالهای اخیر بوده است. موضوع تحقیق حاضر، بررسی رابطه بین عدم تقارن اطلاعاتی، مدیریت سود و نظارت صندوق های سرمایه گذاری شرکتهای پذیرفته شده در بازار اوراق بهادار تهران می باشد. این فصل باعنوان کلیات تحقیق، نگاهی کلی به پژوهش می نماید و خواننده را با آنچه قرار است تجزیه و تحلیل گردد آشنا می سازد. در فصل حاضر، مساله اصلی و ضرورت انجام تحقیق بیان می شود. در ادامه، فرضیات موردنظر در راستای بررسی ارتباط بین متغیرها، مطرح می شوند و همچنین جامعه آماری موردمطالعه و قلمرو تحقیق، تبیین می گردد. در نهایت، کلمات کلیدی تحقیق، بلحاظ عملیاتی تعریف و ارائه می شوند.
۱-۲)بیان مسئله اصلی تحقیق
حسابداری به عنوان یک سیستم اطلاعاتی می‌تواند در جهت تصمیم‌گیری‌های اقتصادی اطلاعات ارزشمندی را در اختیار سرمایه‌گذاران و سایر استفاده کنندگان اطلاعات مالی قرار می‌دهد.اما باید در نظر داشت که برخی ازاطلاعات حسابداری در قالب اقلام تعهدی منعکس می شوند؛ که به وسیله مدیران تهیه می‌شود و کیفیت آن ممکن است تحت تاثیر انگیزه های منفعت جویانه و فرصت طلبانه آنان قرار گیرد. اعمال نظر مدیر بر ارقام گزارش شده ناشی از اختیاری بودن برخی از رویه های گزارشگری مالی است. بدین ترتیب که مدیریت برخی اختیارات را در شناسایی اقلام تعهدی، دارد. این اختیارات ممکن است برای علامت دهی اطلاعات خصوصی استفاده شود و یا بطور فرصت طلبانه ای برای مدیریت سود بکار رود(دیچو و همکاران،۲۰۰۳).مدیریت سودفرصت طلبانه نشان دهنده کیفیت پایین اطلاعات حسابداری است. دراین حالت، بخشی ازمعامله گران مطلع دست به مبادله سهام می­زنند، درحالیکه تمایل معامله گران بدون اطلاع به مبادله سهام شرکت، به شدت کاهش می یابد. ازآنجایی که شواهد نشان می­دهد که مدیران در جهت منافع شخصی خود ، دست به مدیریت سود فرصت طلبانه می­زنند ، معامله گران هزینه های انتخاب نادرست ناشی از مدیریت سود را تشخیص می دهند و به آن واکنش نشان می دهند (کسیا و لیو، ۲۰۰۵). از این جهت، وجود مکانیزم هایی برای کنترل انگیزه های مدیران در شرکتهای سهامی در راستای حفظ منافع مالکان، ضروری است.در این رابطه، برخی از تحقیقات به نقش سهامداران نهادی در کنترل انگیزه های منفعت طلبانه مدیران و انتقال اطلاعات پرداخته اند . براساس فرضیه نظارت کارآ^[۱]، سهامداران نهادی وسهامداران عمده ای که خارج ازشرکت قراردارند در مقایسه باسهامداران خرد ، به دلیل برخورداری از امکانات ، تخصص وتجربه بالا و همچنین حق رای بیشترمی توانند با هزینه کمتری بر عملکرد مدیران نظارت داشته باشند. شواهد نشان می دهد که تصمیم گیری مجامع عمومی شرکتها ارتباط معناداری با مالکیت نهادی داشته است(بوشی و نو، ۲۰۰۰).
در تحقیق حاضر، سعی می شود، نقش صندوق های سرمایه گذاری(به عنوان مهمترین گروه سهامداران نهادی در بازار سرمایه ایران)، در نظارت بر رفتارهای مدیران شرکتهای سرمایه پذیر، تبیین شود. همچنین، عدم تقارن اطلاعاتی بعنوان یک انگیزه مهم برای مدیریت سود، تلقی و مورد بررسی قرار می گیرد.در بندهای زیر، ارتباط بین متغیرهای اساسی تحقیق، مبتنی بر شواهد نظری و تجربی موجود، تبیین شده است.
۱-۳) ارتباط بین عدم تقارن اطلاعاتی با مدیریت سود
مطابق با هوتون و همکاران(۲۰۰۶) زمانیکه یکی از طرفین معامله نسبت به طرف دیگر ، دارای مزیت اطلاعاتی باشد ، میگویند سیستم اقتصادی ازدیدگاه اطلاعات ، نامتقارن است . در تئوری حسابداری ، مسئله نامتقارن بودن اطلاعات دارای اهمیت زیادی است زیرا بازارهای اوراق بهادار در معرض تهدید های ناشی از مسئله عدم تقارن اطلاعاتی قرار دارند و این به دلیل وجود اطلاعات درون سازمانی است . حتی اگر قیمت به طور کامل تمام اطلاعات موجود در بازار را به همگان منعکس کند ، باز هم این احتمال وجود دارد افراد درون سازمان ، نسبت به افراد خارج از سازمان ، دارای اطلاعات بیشتری باشند . در این زمان ، این افراد از مزیت داشتن اطلاعات استفاده می کنند و به منافع بیشتری دست می یابند . زمانی که سرمایه گذاران خارجی از این موضوع آگاه شوند ، بدیهی است مبالغی را که آماده بودند درصورت وجود اطلاعات کامل ، برای اوراق بهادار پرداخت کنند ، نمی پردازند و بدین گونه در برابر زیانهای احتمالی ناشی از وجود اطلاعات محرمانه ، واکنش نشان می دهند (هوتون و همکاران، ۲۰۰۶). جو و کیم(۲۰۰۷) ارتباط بین کمیت و کیفیت افشای شرکتی با مدریت سود را بررسی نمودند. آنها دریافتند شرکتهای با سطح افشای گسترده تر، با احتمال کمتری دست به مدیریت سود می زنند و استدلال نمودند که افشای اطلاعات بیشتر، عدم تقارن اطلاعاتی بین مدیران و مالکان را کاهش می دهد و فرصتهای مدیریت سود را محدود می سازد. زیراکه، استفاده کنندگان از اطلاعات مالی، اطلاعات بیشتری در اختیار دارند و با احتمال بیشتری انحراف در اطلاعات را تشخیص می دهند(جو و کیم، ۲۰۰۷). در همین راستا، کسیا و لیو(۲۰۰۵) ارتباط بین اعلامیه های پیش بینی سود را با سطح مدیریت سود بررسی کردند. نتایج آنها حاکی از یک ارتباط معکوس بین مدیریت سود با انتشار پیش بینی سود می باشد. آنها استدلال نمودند که مدیران برای کنترل سود، سعی می کنند که اطلاعات کمتری به استفاده کنندگان بدهند.در مجموع، شواهد نظری و تجربی موجود نشان می دهد که عدم تقارن اطلاعاتی، عاملی است که سطح مدیریت سود در شرکتها را افزایش می دهد. بنابراین، استدلال می شود که انگیزه های مدیران در راستای دستیابی به منافع شخصی از طریق مدیریت سود در شرکتهای با عدم تقارن اطلاعاتی بالا، بیشتر می باشد(دای و همکاران، ۲۰۱۳).

- سید مصطفی محقق داماد، اصول فقه ، دفتر اول ، مرکز نشر علوم اسلامی ، ۱۳۷۹ ↑
↑
۲- دکتر سید مصطفی محقق داماد ، اصول فقه ، دفتر اول ، مرکز نشر علوم اسلامی ، ۱۳۷۹ ، ص ۴۵
۱-دکتر علیرضا فیض ، مبادی فقه و اصول ، انتشارات دانشگاه تهران ، ۱۳۶۷ ، ص ۹۰ ↑
۲- دکتر حسن جعفری تبار ،نقش ظهور در تفسیر حقوقی،رساله دکتری ،دانشکده حقوق و علوم سیاسی ، دانشگاه تهران، ۱۳۸۰ ، ص ۸۱ و ۸۲ ↑
۱- علی محمدی ، شرح اصول فقه استاد محمد رضا مظفر ، جلد ۳ ، نشر فرهنگی رجاء ، ۱۳۶۹ ، ص ۱۸۷ ↑
۲- فقهای اخباری که پای بند به اجتهاد نبودند تنها اعتقاد به نصوص قرآن داشته و استفاده از ظواهر قرآن را جایز نمی دانستند و اساساً ظاهر قرآن را از درک و فهم بشر خارج و وجود امام معصوم (ع) را برای استنباط آن ضروری تصور می کردند و بالعکس فرقه اسماعیلیه در استفاده از ظواهر قرآن افراط کرده و عبارات ظاهر قرآن را بی کم و کاست بدون نیاز به تفسیر و توضیح چنانچه هست قابل بهره برداری عوام می دانستند و در این مورد نه تنها اعتقادی به استنباط احکام از ظاهر قرآن نداشتند بلکه اساساً ضرورتی به استنباط احکام نمی دیدند ( دکتر سید مصطفی محقق داماد ، اصول فقه ، دفتر دوم ، مرکز نشر علوم اسلامی ، ۱۳۷۹، ص ۳۷ ) ↑

۱- سید مصطفی محقق داماد، همان ، ص ۱۲۹ ↑
۱- به همین خاطر طبق ماده ۵ قانون تجارت ، کلیه معاملات تجار، حمل بر تجاری بودن آنها می شود مگر خلاف آن اثبات گردد. از آنجاییکه مثلاٌ از هر صد معامله ای که تجار انجام می دهند حداقل هشتاد مورد آن مربوط به امور تجارتی است لذا غلبه معاملات تجاری موجب می گردد که افراد مشکوک و مجهول را هم ملحق به حکم غالب کرده و بنا را بر تجارتی بودن آنها بگذاریم. ↑
۲- دکتر عبداله شمس، آیین دادرسی مدنی، جلد اول، نشر میزان، ۱۳۸۰ ، ص ۳۵۴٫ همچنین در رساله دکتری ارزشمند دکتر جعفری تبار نیز اشاراتی شده است ( دکتر حسن جعفری تبار، همان، ص ۱۰۷ و بعد ) ↑
۱ -Chstin. Jacque. La notion de l’ erreur dans la droit positf actuel, lgdj .1971,p.100 ↑
- Rabagny Agnés , Théorie générale de l”apparence.ANPT,2001,p.996.
↑
۱-Ibid ↑
۲- Lex Barbarius Philippus ↑
۳- Danis – FatÔme.Anne,de l’ obligation dans les contrasts. lGDj, 1992,p.507 ↑
۴- Ulpien ↑
-Hot enim humanum est ↑
۲- Rabagny Agnés , op.cit,p.998. ↑
۳- دکتر ناصر کاتوزیان، فلسفه حقوق ، جلد اول ، شرکت انتشار ، چاپ چهارم ، ص ۱۲۴ ↑
۱- همان ، ص ۳۱۶ ↑
۲- به نقل از دکتر ناصرکاتوزیان ، مسئولیت مدنی ، انتشارات دانشگاه تهران ، ۱۳۸۷ ، چاپ هشتم ، جلد اول ، ص ۳۵۳ ↑
-Ripet Gaeorge et Boulanger jean, traite de droit civil, dapre’s le traite de planiol. Obligations , droits re’el; t2, lgdj,1957.p.847 ↑
-encyclopedie dalloz, vol.1.apparence,p.1. ↑
۱-la securite’ dynamique. ↑
۲- la se’curite statique. ↑
۳- Ghestin Jacque .op.cit.742 ↑
-Ghestin Jacque, goubeaux gill, traite de droit civil, introduction ge’nerale, 2e’e’d, 1983, lgdi.p694. ↑
- مبنای حقوق به جهت حقوقی، مبنای قانونی و جهات توجیه اطلاق می شود که برای اثبات در بستن ادعا به کار می رود. مبنای حقوقی نظریه ظاهر بدین معناست که دلیل درستی عمل حقوقی ذینفع ظاهر و قابلیت استناد آن در برابر ذینفع واقعی را به دست آورد. ↑
-foi est due a l’apparence ↑
-la croyence le’gitime vaut titre. ↑
-croyence errone’e. ↑
۴- Error communis facit jus. ↑
- Ghestin Jacque, traite’ de droit civil. Introduction ge’ne’ral, lg dj.1983,2ee’d,t.l,p.704 ↑
-jonesco, basil, op.cit.p87 ↑
-ibid, 1352, Calais- auly- jean.op.cit,p.22 ↑
- Theorie du rique social ↑
- Danis-Fatome.Anne,op.cit,p.365 ↑
- Calais-auloy.J. op.cit, p.23 ↑
- Danis-Fatome. Anne, op.cit,p366 ↑
- La responsabilite pour fait de l’autrui ↑
- Ibid, p.292 ↑
- Ibid ↑
- qouasi – contrat ↑
- Art. 1371. Code Civil: Les quasi-contrats sont les faits purement volontaires de l’homme, don’t il resulte un engagement quelqconque evnvers un tiers, et quelque fois un engagement reciproque des deux parties. ↑
- Danis-Fatome. Anne, Op.cit, p.370 ↑
-Ibid. p. 371 ↑
- Gestion d’affaires ↑
- Art 1375. Code civil: Le maitre don’t l’affaire a ete bien administree, doit remplir les engagements que le gerant a contractes en son nom, l’indemniser de tous les engagements personnels qu’il a faites. ↑

«انت منی بمنزله هارون من موسی الّا انّه لا نبیَ بعدی».
ای علی تو برای من همانند هارون نسبت به موسی هستی، جز این که نبیی بعد از من نخواهد بود.

علامه حلی میفرماید: «این حدیث بین همه مسلمانان متواتر است و همه آن را نقل کردهاند. تنها در دلالت این روایت بر امامت با هم اختلاف دارند»^[۲۱۹].
از منظر محقق طوسی یکی دیگر از نصوصی که بر امامت بلافصل حضرت علیA بعد از نبی اکرم۶ دلالت می‌کند، حدیث منزلت است که از احادیث متواتر می‌باشد^[۲۲۰].

۱-۲-۳٫ بیان استدلال:

کلمه منزلت اسم جنس مضاف است و اسم جنس مضاف مفید عموم است. استثنا نیز گواه عام بودن آن است، زیرا مستثنی منه باید عام باشد و چون تنها مرتبه نبوت استثنا شده است، در نتیجه بقیه مراتب در تحت عام باقی می‌ماند. از جمله مراتبی که تحت عام باقی مانده است، خلیفه بودن برای حضرت موسیA و بعد از او تدبیر عموم مردم را در اختیار داشتن است^[۲۲۱].

۲-۲-۳٫ ایرادهای قوشچی^[۲۲۲]:

۱٫این حدیث متواتر نیست، بلکه خبر واحد است.
۲٫در مقابل این حدیث اجماع قرار گرفته است.
۳٫در این حدیث عامی وجود ندارد تا با بهره گرفتن از آن همه مقامات هارون را برای حضرت علیA اثبات کرد، زیرا:
اولا؛ عبارت «منزله هارون» عام نیست، بلکه نهایت چیزی که میتوان ادعا نمود، اطلاق است، زیرا اسم مفرد مضاف به علم، اطلاق را فایده می‌دهد و حتی چه بسا ادعا شود که اطلاق را نیز نمی‌رساند و دلالت بر فرد معین می‌کند؛ مانند اضافه غلام به زید در ترکیب غلام زید.
ثانیا؛ استثنا در این حدیث استثنای متصل نیست، بلکه منقطع و به معنای لکن است، پس از طریق استثنا نمی‌توان عمومیت را اثبات کرد.
شاهد دیگر بر عدم وجود عمومیت در این حدیث این است که از منازل هارون نسبت به موسی اخوه است که برای علیA ثابت نیست، مگر این که جواب داده شود، انتفاء اخوه روشن بوده است و به علت وضوح در حکم مستثنی و خارج است.
۴٫خلافت از منازل هارون نبوده است و آیه شریفه «اخلفنی فی قومی»^[۲۲۳] بر خلافت هارون دلالت نمیکند، بلکه موسیA با این سفارش خود، هارون را بر رعایت و مواظبت احوال قومش تاکید می‌کند.

5. 5. این حدیث بر بقای خلافت پس از مرگ موسیA دلالت نمی‌کند به عبارت دیگر خلافت هارون تنها در زمان حیات موسی ثابت می‌باشدو انتفای خلافت به سبب موت موسیA عزل یا نقص شمرده نمی‌شود.

5. 5. تصرف و نفوذ امر هارون بعد از موسی به خاطر نبوتش است نه به خاطر امامت او.

5. 5. این حدیث بر فرض دلالت بر امامت حضرت علیA، امامت و خلافت ائمه سه گانه پیش از او را نفی نمی‌کند.

۱-۲-۲-۳٫ نقد و بررسی:

حدیث منزلت در اماکن مختلف و با بیان‌های متفاوتی از رسول اکرم۶ روایت شده است که لازم است در آغاز به این اماکن و زمان‌های متعدد صدور این حدیث پرداخته شود.

۳-۲-۳٫ مواقع و موقعیت‌های صدور حدیث منزلت:

بسیاری از اهل سنت می‌کوشند محل صدور این حدیث را به جریان جنگ تبوک منحصر بکنند تا در سایه این شأن صدور، به دل خواه خود آن را معنی و تفسیر نمایند و حال آن که حتی با مراجعه به منابع اهل سنت روشن می‌گردد که این حدیث تنها در جریان غزوه تبوک صادر نشده است، بلکه پیامبر اکرم۶ در مناسبت‌های مختلفی این حدیث را خطاب به حضرت علیA بیان داشته‌اند. اینک به این مناسبتها از منابع اهل سنت اشاره می‌گردد.
۱٫پیمان برادری بین اصحاب
هنگامی که پیامبر اکرم۶ بین اصحاب خود پیمان برادری بست، حضرت علیA عرض کرد:
«یا رسول الله ذهب روحی و انقطع ظهری حین رأیتک فعلت ما فعلت بأصحابک غیری فان کان هذا من سخط علی فلک العقبی و الکرامه».
ای رسول خدا قالب تهی کردم و کمرم شکست آن گاه که دیدم شما بین اصحاب خود جز من پیمان برادری بستی پس اگر خشم شما از من باعث شده که مورد توجه قرار نگیرم شایسته سرزنش هستم و بزرگواری از آن شماست.
پیامبر اکرم۶ پاسخ داد:
«والذی بعثنی بالحق ما أخرتک لنفسی و أنت منی بمنزله هارون من موسی غیر أنه لانبی بعدی و أنت أخی و وارثی»^[۲۲۴].
سوگند به خدایی که مرا به حق پیامبری مبعوث کرد، تو را فقط برای خود برگزیدم و تو برای من همانند هارون برای موسی هستی جز این که پیامبری پس از من نیست و تو برادر و وارث من هستی

2. 2. هنگام ولادت امام حسن و امام حسینA

دومین مورد بیان این حدیث به هنگام ولادت امام حسن و امام حسینA است.جابر بن عبد الله در ضمن حدیثی می‌گوید: به هنگام ولادت امام حسنA جبرئیل به پیامبر خدا۶ فرود آمد و به پیامبر اکرم۶ عرض کرد: «ان علیا منک بمنزله هارون من موسی» به راستی که علی برای تو همانند هارون برای موسی است.
در منابع بسیار ی از اهل سنت روایت شده است که رسول خدا۶ در جریان نام گذاری امام حسن و امام حسینA و محسن فرمود: «انما سمیتهم باسم ولد هارون شبر و شبیر و مشبر»^[۲۲۵] همانا من این سه تن را به نام فرزندان هارون شبر و شبیر و مشبر نامیدم.
اگر فرزندان حضرت علیA مانند فرزندان هارون باشند، پس خود حضرت علیA نیز به منزله خود هارون خواهد بود.

3. 3. در خطبه غدیر خم

در جریان خطبه غدیر خم نیز رسول خدا۶ این حدیث را بیان فرمود.

4. 4. در ماجرای بستن در خانه‌های اصحاب به مسجد

ابن مغازلی در مناقب امام علیA نقل کرده است که رسول خدا در ماجرای بستن در خانه‌های اصحاب به مسجد فرمود: «و ان علیا منی بمنزله هارون من موسی».
جابر بن عبد الله انصاری می‌گوید: ما در مسجد خوابیده بودیم که پیامبر خدا۶ آمد و فرمود:

قلمرو جغرافیایی
تحقيق
3-1- موقعیت جغرافیایی ایران
سرزمین ایران بخش عمده ای از فلات ایران را شامل می­ شود که در نیمکره شمالی زمین قرار دارد. وسعت کشور ایران بر اساس آخرین مطالعات یک میلیون وششصد و بیست و سه هزار و هفتصد و هفتاد و نه کیلومتر مربع برآورد شده است.­موقعیت جغرافیایی ایران در جهان بسیار حساس و مهم ارزیابی می‎شود به طوری که رنه گروسه محقق فرانسوی ایران را چهار راه تاریخ خوانده است و گروهی دیگر از مستشرقین آن را پل بین شرق و غرب می‎دانند.(طاهری موسوی،4:1387)
ایران سرزمینی است در غرب آسیا که از شمال به کشورهای ارمنستان، جمهوری آذربایجان، جمهوری ترکمنستان ودریای خزر و از خاور به ترکمنستان، افغانستان وپاکستان و از جنوب به دریای عمان و خلیج فارس واز غرب به عراق و ترکیه محدود است. مساحت این کشور1623779کیلومتر مربع بوده که از نظر وسعت هفدهمین کشور جهان به شمار می‎آید (اطلس گیتا شناسی نوین،143:1384).
فضای داخلی کشور ایران با وجود یکپارچگی کلی آن اضلاع شمالی، غربی وجنوبی شامل ترکیبی از عناصر طبیعی و مورفولوژیک است این عناصر عمدتاً عبارتند از:
1- رشته کوهها؛شامل رشته کوه البرز، زاگرس، مرکزی ورشته‎های منفرد شرق ایران (حافظ نیا،47:1381).
کوههای البرز در شمال با حداکثر ارتفاع 5671 متر (قله دماوند) کوههای زاگرس در غرب و جنوب غربی با بلندی حداکثر4409(کوه دنا) و کوه‎های مرکزی با ارتفاع حداکثر 4465متر(کوه هزار) فراگرفته(اطلس گیتا شناسی نوین،143:1384).
2- فلات ها، شامل فلات آذربایجان، کردستان وفلات مرکزی ایران.
3- دشت ها شامل دشت‎های گرم و خشک داخلی (کویر لوت وکویر نمک و…)، دشت‎های حاصلخیز ساحلی (گیلان،مازندران، گلستان،خوزستان وهرمزگان)، دشت‎های حاصلخیزپایکوهی (کرج،ورامین،اصفهان و…)، دشت‎های حاصلخیز میان کوهی (کشف رود،مغان، ماهی دشت،اسدآباد و …)
4- دریاچه ها، شامل ارومیه، بختگان، جازموریان و…
5- باتلاق ها، شامل شوره زارها، نمک زارها، تالاب ها و…
عناصر مورفولوژیک مذکور در فضای ایران با یکدیگر پیوند خورده و تنوع و گوناگونی محیط‎های زیست انسانی را سبب شده اند(حافظ نیا،1381: 45).
ایران به دلیل برخورداری از پتانسیل‎هایی چون موقعیت ممتاز ژئوپلیتیک، منابع فراوان، نزدیکی جغرافیایی به دریاهای آزاد و تنگه استراتژیک هرمز، توانایی تبدیل به قدرت برتر در خاورمیانه را دارد.(نامی‎و عباسی،41:1388)
ایران از نظر منابع طبیعی جزء کشورهای بسیار غنی در دنیا محسوب می‎گردد. براساس آمار سال 2010، میزان ذخایر اثبات شده نفت خام این کشور بالغ بر 138میلیاردبشکه تخمین زده شده که از این حیث بعد از عربستان سعودی و کانادا سومین کشور غنی از لحاظ منابع نفتی می­باشد. ذخایر گاز اثبات شده ایران نیز حدود 30 هزار میلیاردمتر مکعب تخمین زده شده است که پس از روسیه، دومین دارنده بزرگ ذخایر گاز طبیعی در دنیاست (گزارش سالانه موسسه مطالعات بین المللی انرژی،2010).
جمعیت این کشور بر اساس آمار موجود تا سال2006 قریب به 77 میلیون نفر براورد گردیده که از این تعداد نزدیک به 96 درصد را مسلمانان و 88 درصد کل جمعیت این کشور را شیعیان تشکیل داده اند (گزارش سالانه موسسه تحقیقاتی PEW،2010:29).
سرزمین ایران بخش عمده ای از فلات ایران را شامل می‎شود که در نیمکره شمالی زمین قرار دارد. وسعت کشور ایران بر اساس آخرین مطالعات یک میلیون وششصد و بیست و سه هزار و هفتصد و هفتاد و نه کیلومتر مربع برآورد شده است.موقعیت جغرافیایی ایران در جهان بسیار حساس و مهم ارزیابی می‎شود به طوری که رنه گروسه محقق فرانسوی ایران را چهار راه تاریخ خوانده است و گروهی دیگر از مستشرقین آن را پل بین شرق و غرب می‎دانند.(طاهری موسوی،4:1387)
ایران به دلیل برخورداری از پتانسیل‎هایی چون موقعیت ممتاز ژئوپلیتیک، منابع فراوان، نزدیکی جغرافیایی به دریاهای آزاد و تنگه استراتژیک هرمز، توانایی تبدیل به قدرت برتر در خاورمیانه را دارد.(نامی‎و عباسی،41:1388)
ایران از نظر جغرافیایی و فرهنگی، قلب خاورمیانه محسوب می‎شود. پیشینه فرهنگی و هویت مذهبی ایران و هم چنین قابلیت‎های اقتصادی و عملی آن موجب تأثیر گذاری بیشتر آن در منطقه و حتی در تحولات جهانی شده است. ایران به عنوان پل ارتباطی میان شرق و غرب عالم از دیرباز مورد توجه کشورها و تمدن‎های دنیا بوده است. این نقش ارتباطی میان قاره ای و مجاورت با خلیج فارس و تنگه هرمز که محل ترانزیت محموله‎های نفتی است، بر اهمیت و نقش ایران در منطقه افزوده است به طوری که هرگونه تحول سیاسی در آن موجب برانگیخته شدن حساسیت‎های جهانی می‎گردد. بنابراین موقعیت گذرگاهی ایران به سبب نقش پر اهمیت آن در مبادلات منطقه ای و هم چنین اثرات عمیقی که بر تحولات سیاسی- اقتصادی حوزه‎های وسیعی هم چون آسیای مرکزی شبه قاره و اقیانوس هند، بین النهرین و آناتولی دارد، تبدیل به یک موقعیت حساس ژئوپلیتیکی گردیده است.

از طرفی کشف ذخایر عظیم سوخت‎های فسیلی در بستر خلیج فارس و اعماق خاک کشورهای منطقه و نیز احتیاج و نیاز ضروری جهان صنعتی به این منابع موجب تردد هر روزه تعداد زیادی شناور حامل مواد سوختی از خلیج فارس و تنگه هرمز شده است و همین امر موقعیت ژئوپلیتیکی ایران را تبدیل به یک موقعیت ژئواستراتژیکی در جهان ساخته است به گونه ­ای که تعامل و انطباق موقعیت‎های ممتاز ژئوپلیتیکی و ژئواستراتژیکی ایران در این منطقه، کشور ایران را به یکی از نواحی پراهمیت جهان تبدیل کرده­است(روانبخش،98:1390).
3-2-جایگاه منطقه ای ایران وموقعیت آن در منطقه
كشورايران درجنوب غرب آسياواقع شده است. اين كشوربه عنوان پل ارتباطي بين شرق وغرب محسوب ميشود. دسترسي به آبهاي گرم خليج فارس،تسلط مشترك باعمان برتنگه هرمز،دارابودن منابع عظيم انرژي،جمعيت گسترده ووسعت زيادموقعيت ژئوپلیتيكي حساسي رابراي اين كشورهم درمنطقه وهم درجهان به وجودآورده است. نوع نظام سياسي ايران وموضع گيري­هاي اين كشوردرقبال نفوذامريكادرمنطقه،مخالفت باموجوديت اسرائيل وحمايت ازفلسطيني­هابراي احقاق حق آن وتلاش اين كشوربراي تاثيرگذاري برمسائل منطقه­اي باعث شده است كه اين كشورچهره فعال وتأثيرگذاري ازخوددرمنطقه به نمايش بگذارد. به­طوريكه به عقيده بسياري ازصاحبنظران بدون درنظرگرفتن اين كشورنمي­توان درباره مسائل منطقه خاورميانه نظردادوتصميم گرفت.(آقابابایی توبنی،46:1389)
همچنین اهمیت منابع اقتصادی منطقه خلیج فارس ووابستگی شدیدآمریکا،اروپاوژاپن به منبع انرژی این منطقه وعلم به اینکه ایران باثباتترین وقدرتمندترین کشورمنطقه است وباداشتن سواحل طولانی 2025 کیلومتری درشمال خلیج فارس ودریای عمان ودراختیارداشتن جزایربسیارمهم لارک قشم هنگام هرمزجزایرسه گانه ابوموسی تنب بزرگ وتنب کوچک وتسلط کامل برتنگه استراتژیک هرمزاین کشور را از موقعیت برترجغرافیایی برخوردارکرده است. (رشنو،1388­:88)
موقع جغرافیایی ممتازمیان دوانبارانرژی درسده بیست ویکم میلادی به صورت عامل مهمی‎درمی‌آیدکه برروابط خارجی ومنطقه‌ای این کشوراثرمی‌گذارد. یکی ازواقعیت‌هایی که ایران رابرآن داشته تاموضع صرفاًایدئولوژیک خودرادردهه 1980 واوایل دهه 1990 تغییردهدودرسیاست خارجی‌اش برای منافع ملی اولویت چشمگیرقائل شود،استراتژی ایالات متحده برای بیگانه‌سازی ایران درمناطقی است که ازلحاظ طبیعی مهداین کشورشمرده می‌شود. اینکارازطریق درگیرکردن یک کشورماورای منطقه‌ای مانندترکیه درمسائل انرژی دریای خزربه زیان ایران صورت می‌گیرد. تلاش‌های ایران برای رهایی ازمحاصره اقتصادی واستراتژیک آمریکابه صورت عاملی عمده درآمده است که درسطوح منطقه‌ای وبین‌المللی توجه دولت‌هارابه ارزش ژئوپولیتیک «جایگاه ایران» بین مهم‌ترین انبارهای انرژی درسده بیست و یکم یعنی “خلیج‌فارس” و “دریای خزر” معطوف می‌دارد،به طوریکه برخی ازناظران آمریکایی درامورژئوپولیتیک،ترکیبی ازدومخزن انرژی دردریای خزروخلیج‌فارس را “بیضی استراتژیک انرژی” نامیده‌اندکه ایران درمیان این دومخزن قرارگرفته است. نقش جغرافیایی حیاتی ایران به عنوان پلی زمینی میان دریای خزروخلیج‌فارس موجب شده که تهران،دریای خزررا یکی ازدومنطقه ژئوپولیتیکی حیاتی خودتلقی کند، منطقه دیگرخلیج‌فارس است. ایران موقعیت جغرافیایی‌اش رابین این دومخزن تأمین انرژی قرن 21 درنظرداردوبرای متصل کردن این دومنطقه به یکدیگراحساس نیازمبرم می‌کندکه نقش خودرادرهرمنطقه حفظ نماید(رشنو،1388:88).
واقعیت امرآن است که کشورایران باپانزده کشورهمسایه روبروست. بسیاری ازاین کشورهامانندپاکستان وافغانستان ضعیف ودرحال زوال وبعضی مانند منطقه جنوبی خلیج‌فارس و ترکیه درحال رشد، ولی ازنظرامنیتی به شدت وابسته‌اند. کشورعراق یک قدرت بالقوه اقتصادی ونظامی‎است که درآینده می‌تواند رقیب ایران باشد. تاریخ معرف ای نواقعیت است که ایران به واسطه ویژگی‌های ممتازفرهنگی،جغرافیایی وسیاسی،نتوانسته است باهمسایگان خودائتلاف کندوکشوری است خاص ودرمقام مقایسه باایران، بسیاری ازهمسایگان درحقارت ژئوپولیتیکی بسرمی‌برند. عموم این کشورهای همسایه به ایران بدبین هستندوپیوسته باشوکت آن درقالب‌های مختلف سیاسی مقابله کرده‌اند،بنابراین محیط فوری امنیت ملی ایران ناامن است وایران مجبوراست هزینه‌های فراوانی راجهت تأمین امنیت ملی ورفع تهدیدات نسبت به امنیت وهویت ملی و سیاسی خودصرف کند(اردوان،1389­:1)
کشورایران یک موقیت مرکزی نسبت به کشورهای مجاورخوددارند. درواقع میتوان به عنوان بازیگری با نسبت ژئوپلیتیکی بالادرتمام حوزه‎های ژئوپلیتیکی اطراف خودش حضورداشته باشدودرپیدایش تشکلهای منطقه ای وفعال شدن حوزه‎های ژئوپلیتیکی وکارکردهای آن و همچنین افزایش ضریب امنیت مرزهای خود. نقش مؤثری داشته باشد و در حقیقت فرایند­های سیاسی این حوزه هاراشکل دهد. (آقابابایی توبنی،50 :1389)
نظام تقسیمات کشوری نوعی سازماندهی فضایی اداری برای تسهیل در اعمال حاکمیت دولت، شیوه مدیریت و همچنین نظم دادن به رابطه مسئولان و مردم می‎باشد. به عبارتی دولت ها برای اداره ی بهتر سرزمین و قلمرو کشور و ارائه ی خدمات بیشتر به شهروندان با تقسیم بندی فضای کشور، سازمان اداری خود را در بعد جغرافیایی و فضایی می­گسترانند که از این کار به تقسیمات کشوری تعبیر می­ شود.(اطاعت و نیکزاد،121:1391).
کشور ایران به چندین استان و هر استان به چند شهرستان و هر شهرستان به تعدادی بخش و هر بخش به چند دهستان تقسیم می‌شود. براساس آخرین تقسیمات کشوری در خرداد ۱۳۹۱، کشور ایران از ۳۱ استان، ۴۰۲ شهرستان، ۹۹۹ بخش، ۲۵۱۲ دهستان و ۱۱۶۷ شهر تشکیل یافته‌است.( http://www.amar.org.ir)
در این راستا استان گیلان به عنوان یکی از استان‎های شمالی کشور می‎باشد که در کنار دریای خزر واقع شده است.
3-3- ويژگي جغرافياي طبيعي استان گيلان
براي مطالعه وضعيت جغرافياي طبيعي استان گيلان شناخت موقيعت جغرافيايي، ناهمواريها، آب و هوا و منابع آب پرداخته مي‌شود و به اختصار شرايط حاكم بر آن بررسي قرار مي‌گيرد.
3-3-1- موقعيت جغرافيايي استان گيلان
استان گیلان، از استان‌های شمالی ایران است. درباره نام گیلان ومعانی واژه­ی گیل، نظرات متفاوتی ابراز شده‌است. لغت‌نامه دهخدا، واژه­ی گیلان رابرگرفته از«گیل»،به‌اضافه­ی پسوندمکان«ان»،به معنای محل سکونت گیل‌ها دانسته و افزوده‌است که صورت این واژه در زبان پهلوی، گِلان(Gelan) و نزد یونانی‌هاگِلای(Gelae)بوده‌است.(http://fa.wikipedia.org)
این استان، دارای مرز بین‌المللی از طریق آستارابا جمهوری آذربایجان است که از شمال به کاسپین و کشور آذربایجان، از غرب به استان اردبیل، از جنوب به استان زنجان و قزوین و از شرق به استان مازندران محدود می‌شود(مرکز آمار ایران،29:1387).مساحت گیلان ۱۴٬۰۴۴ کیلومترمربع و جمعیت آن طبق سرشماری ۱۳۹۱، ۲،۴۸۰٬۸۷۴ نفر است(مرکز آمار ایران،38:1391).
گیلان دهمین استان پرجمعیت و بیست و هشتمین استان وسیع ایران است. تراکم جمعیت در این استان با ۱۷۷ نفر در هر کیلومترمربع جایگاه سوم را در ایران دارد.کلانشهر رشت با داشتن ۴۶ درصد جمعیت کل استان(http://www.webcitation.org/6EZdWnSXT). مرکز و پرجمعیت‌ترین شهر استان گیلان و دوازدهمینشهر پرجمعیت ایران و پرجمعیت‌ترین شهر سه استان ایران در ساحل دریای خزر است. از دیگر شهرهای پرجمعیت این استان می‌توان به ترتیب به شهرهای بندر انزلی، مهمترین بندر ایرانی در حاشیه دریای خزر، لاهیجان، تالش، لنگرود، رودسر، بندر آستارا، فومن اشاره کرد. طبیعت گیلان، پوشیده از جنگل و دارای آب و هوای معتدل و مرطوب است. این استان شامل مناطق سرسبز شمال غربی رشته‌کوه البرزو بخش غربی کرانه‌های جنوبی دریای خزراست(http://fa.wikipedia.org).
استان گیلان از سال ۱۳۴۴ در تقسیمات کشوری ایران به عنوان استان مستقل وارد شد. این منطقه پیش از آن ولایت گیلان و استان یکمخوانده می‌شد(امیراحمدیان،20:1382). اين استان در 36 درجه و 34 دقيقه تا 38 درجه و 27 دقيقه عرض شمالي و 48 درجه و 53 دقيقه تا 50 درجه و 34 دقيقه طول شرقي از نصف النهار قرار گرفته است. درازاي آن از شمال باختري به جنوب خاوري، 235 كيلومتر و پهناي آن، از 25 تا 105 كيلومتر تغيير مي كند. رشته كوههاي البرز با ارتفاع متوسط 3000 متر، همانند ديواري در باختر و جنوب گيلان كشيده شده و اين منطقه جز از راه دره منجيل، راه شوسه ديگري به فلات ايران ندارد. كمترين فاصله كوه از درياي خزر (در بخش حويق از شهرستان تالش) نزديك به 3 كيلومتر و بيشترين فاصله آن از دريا (در امام زاده هاشم، مسير جاده رشت- قزوين)حدود 50 كيلومتر است. اين استان، از شمال به درياي خزر و كشورهاي مستقل آسياي ميانه، از غرب به استان اردبيل، از جنوب به استان زنجان و قزوين و از شرق به استان مازندران محدود مي گردد. بر اساس آخرين تقسيمات كشوري، تا پايان شهريور سال 1383، استان گيلان داراي 16 شهرستان، 48شهر و 43 بخش، 109 دهستان و 2892 آبادي (2690 آبادي داراي سكنه و 202 آبادي خالي از سكنه ) مي باشد. شهرستانهاي استان گيلان عبارتند از: آستارا ـ آستانه اشرفيه ـ املش ـ بندر انزلي ـ تالش ـ رشت ـ رضوانشهر ـ رودبار ـ رودسر ـ سياهكل ـ شفت ـ صومعه سرا ـ فومن ـ لاهيجان ـ لنگرود ـ ماسال.(http://ost.gilan.ir/26)

نقشه شماره (3-1): تقسیمات استان گیلان و نقشه (3-2): موقعيت استان گيلان در ایران
http://www.anobanini.ir/travel/fa/gilan))
3-3-2- ناهمواري هاي استان گيلان
ناهمواري­هاي استان گيلان محصول عملكرد نيروهاي دروني و بيروني در دوره­هاي مختلف زمين­شناسي است. اسكلت ناهمواري­هاي استان گيلان مربوط به حركات كوه­زايي دوران دوم زمين شناسي است كه شكل گيري قطعي آن كوه زايي آلپي دوره ترشياري از دوران سوم زمين شناسي است. و در دوره ی كواترنر تغييرات زمين ساختي و به ويژه عوامل فرسايشي مهم ترين تاثير را در تغيير شكل چهره زمين در اين ناحيه داشته است. از نظر ناهمواري ها در استان گيلان دو ناحيه قابل تشخيص است: يكي ناحيه كوهستاني و مرتفع و ديگري ناحيه پست و هموار. ارتفاعات استان گيلان را مي توان به دو گروه عمده و اساسي تقسيم نمود:
گروه اول: بخشي از ارتفاعات سلسله جبال البرز بوده كه با قرار گرفتن در جنوب استان گيلان اين منطقه را از فلات مركزي استان گيلان جدا ساخته است. از قله­هاي مهم آن مي توان به قله­ی درفك و قله­ی سماموس را نام برد.
گروه دوم: اين كوههاي كه به ارتفاعات تالش معرف هستند از دره رود آستارا تا تنگه منجيل با جهت شمالي ـ جنوبي كشيده شده است. از مهم ترين قله هاي اين بخش مي توان به قله بغرو داغ اشاره كرد. ناحيه پست و هموار: ناحيه پست و هموار گيلان به صورت نوار باريكي از دريا شروع شده و امتداد آن به پاي كوه هاي البرز غربي و كوههاي تالش مي رسد. عرض اين ناحيه متغير است و در بعضي از قسمت ها از جمله در محدوده آستارا و تالش در غرب و رودسر تا چابكسر در شرق به حداقل مي رسد و در امتداد سفيد رود از امامزاده هاشم تا ساحل بندر كياشهر جلگه عريض شده و عرض آن به 60 كيلومتر افزايش مي بابد. (معاونت برنامه ريزي استان گيلان، 1389: 32 )
نقشه (3-2) : نقشه ناهمواري هاي استان گيلان
مآخذ: (فلک خواه، 1391: 40)
3-3-3- قله‌ها و رشته كوهها